Trước thông tin người Việt ăn không đủ rau theo khuyến cáo của WHO, đồng thời khuyến nghị người dân hãy ăn đủ rau và sống khỏe từ bữa cơm gia đình, nhiều người đã phản ứng mạnh mẽ, vì cho rằng người Việt đang ăn thừa rau chứ không hề thiếu.
Người Việt đang ăn thiếu rau hay đã đủ?
Mới đây, mạng xã hội xuất hiện nhiều tranh cãi xung quanh thông tin khuyến cáo “người Việt đang ăn chưa đủ rau theo khuyến cáo của WHO”.
Theo WHO, người trưởng thành nên ăn ít nhất 400g rau, quả mỗi ngày, nhưng người Việt mới đạt khoảng 231g. Trước thông tin trên, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP HCM (HCDC) đã kêu gọi hãy sống khỏe bắt đầu từ bữa cơm gia đình.
Theo HCDC, bữa cơm nhà không chỉ là nơi cung cấp năng lượng cho cơ thể, mà còn là sợi dây gắn kết yêu thương giữa các thành viên. Duy trì bữa ăn cân đối, đủ chất và tiết kiệm chính là chìa khóa để nuôi dưỡng sức khỏe và hạnh phúc dài lâu.
Trước thông tin trên, nhiều diễn đàn mạng xã hội đã nổ ra tranh cãi cho rằng, người Việt đang ăn nhiều, thậm chí là thừa rau vì thế khuyến cáo trên là chưa chính xác. Tuy nhiên, nhiều người lại dẫn chứng theo số liệu của Việt Nam và khẳng định, người Việt đang ăn ít rau và thiếu cân đối.
Ngoài khuyến cáo của WHO, cuộc Tổng điều tra dinh dưỡng tại Việt Nam cũng cho thấy, người Việt đang ăn thiếu rau hơn khuyến nghị. Ảnh minh họa.
Cụ thể, trong các cuộc Tổng điều tra Dinh dưỡng Quốc gia, đều có thống kê cụ thể về lượng rau và quả mà người dân Việt Nam tiêu thụ. Kết quả gần nhất (giai đoạn 2019–2020, công bố năm 2021) cho thấy, lượng rau và quả trung bình của người Việt vẫn thấp hơn mức khuyến nghị của WHO.
So sánh về mức tiêu thụ rau cho thấy, trong 10 năm qua dù lượng rau tiêu thụ tăng, nhưng vẫn thấp hơn khuyến cáo rất nhiều. Theo đó, số liệu điều tra năm 2010 cho thấy, người Việt dùng 190,4g rau và 60,9g quả chín/người/ngày. Đến năm 2020, con số này đã tăng lên 231,0g rau và 140,7g quả chín/người/ngày. Tuy nhiên, mức tiêu thụ này mới chỉ đạt khoảng 66,4% – 77,4% so với nhu cầu khuyến nghị trong Tháp Dinh dưỡng dành cho người trưởng thành.
Trước những thông tin trên, PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, Trưởng phòng Tổ chức – Hành chính, GĐ Trung tâm Khám, tư vấn và Kiểm soát béo phì (Viện Dinh dưỡng Quốc gia) cho rằng, thông tin người Việt dùng ít rau hơn khuyến cáo là chính xác theo cả số liệu của WHO, cũng như tổng điều tra dinh dưỡng của Việt Nam.
Ông Hưng cho rằng, tranh cãi nổ ra trên mạng xã hội chỉ là ở một nhóm nhỏ, không thể đại diện cho toàn bộ người dân. Thực tế cho thấy, nhiều người ăn rất nhiều rau, thậm chí ăn rau-củ-quả thay cơm, nhưng đó chỉ là nhóm nhỏ với mục đích giảm cân hay ăn chay…Còn khi đánh giá dinh dưỡng phải dựa trên diện rộng và tính trung bình, không thể lấy vài trường hợp đơn lẻ để đại diện cho toàn dân. Từ đó mới có khuyến cáo chính xác và chiến lược chăm sóc, bổ sung dinh dưỡng phù hợp cho cả cộng đồng.
PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng cho biết, ngoài ăn thiếu rau, người Việt còn ăn rau thiếu cân đối. Ảnh: Lê Phương.
“Số liệu tổng điều tra cũng có thấy, tính riêng rau và trái cây đã có sự chênh lệch. Người thành thị ăn ít rau, nhiều trái cây, nhưng người ở vùng nông thôn – miền núi lại ăn ít trái cây hơn. Điều này khiến cho tổng mức tiêu thụ trung bình của người Việt chưa đạt mức khuyến nghị của WHO”, PGS Nguyễn Trọng Hưng lý giải thêm.
Cần hiểu đúng về việc ăn rau
Theo khuyến nghị của WHO, mỗi người trưởng thành nên ăn ít nhất 400g rau và quả mỗi ngày (không bao gồm khoai tây và các loại củ giàu tinh bột khác). Mức này được xem là tối thiểu để giúp phòng ngừa các bệnh mạn tính như tim mạch, ung thư, đái tháo đường và béo phì, đồng thời giảm nguy cơ thiếu vi chất dinh dưỡng, đặc biệt ở các quốc gia đang phát triển. WHO cũng lưu ý, 400g/người/ngày chỉ là mức cơ bản, các quốc gia có thể điều chỉnh tùy theo đặc điểm tự nhiên và tập quán ăn uống, nhưng không nên thấp hơn ngưỡng này.
PGS Nguyễn Trọng Hưng cũng lưu ý rằng, ngay cả với những người tự cho mình ăn nhiều rau củ quả, nhưng chưa chắc đã ăn đúng. Vì thế, việc tranh cãi trên mạng xã hội cũng mang lại những tác động tích cực, điều này giúp người dân quan tâm hơn đến dinh dưỡng, khẩu phần ăn, cũng như cách ăn rau sao cho đúng.
Ngoài việc cần ăn đủ lượng rau, PGS Nguyễn Trọng Hưng còn lưu ý, cần ăn đa dạng các loại rau. Ảnh minh họa.
Theo đó, nhiều người đang hiểu lầm rằng, uống một cốc nước ép hay ăn trái cây là đã đủ lượng rau theo khuyến nghị. Có thể về mặt trọng lượng thì đủ, nhưng thực tế chỉ được một lượng rất nhỏ vào cơ thể. Bởi một cốc nước ép có thể chứa lượng đường cao và không cung cấp đầy đủ chất xơ, thành phần rất quan trọng trong việc tiêu hóa và phòng ngừa bệnh lý mạn tính.
Với trẻ nhỏ, thậm chí là cả người trưởng thành, họ chỉ chú trọng ăn những loại rau củ họ yêu thích, hợp khẩu vị và dễ ăn. Điều này là không khoa học, với mỗi loại rau đều có những lợi ích khác nhau, vì thế điều quan trọng nhất là phải ăn đa dạng. Cụ thể, mọi người hãy nên ăn rau theo mùa, trong đó cần thay đổi theo từng bữa ăn, kết hợp giữa rau ăn lá và củ quả dùng làm rau. Lựa chọn và kết hợp màu sắc rau sao cho phù hợp. Tuy nhiên, trong bữa cơm của người Việt đa số chỉ có 1 đến 2 loại rau, như vậy là chưa đa dạng. Trong khi đó, tại Nhật Bản có tới gần 20 loại rau/ngày được nạp vào cơ thể.
Từ phân tích trên, PGS Nguyễn Trọng Hưng một lần nữa khẳng định: “Tôi nghĩ rằng, chúng ta không nên tranh cãi đúng sai, mà là mỗi người nên tự xem lại bữa ăn của mình: liệu đã ăn đủ rau xanh, hoa quả chín và đa dạng thực phẩm chưa? Bởi dinh dưỡng hợp lý là nền tảng cho sức khỏe bền vững” PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng nói.
Vị chuyên gia cũng lưu ý, khuyến nghị dinh dưỡng chỉ mang tính định hướng chung, còn lượng ăn cụ thể của mỗi người cần dựa vào tuổi, giới, tình trạng sức khỏe và nhu cầu năng lượng cá nhân. Với những người có bệnh lý nền, tốt nhất nên tham khảo ý kiến chuyên gia dinh dưỡng hoặc nhân viên y tế để điều chỉnh khẩu phần phù hợp.
|
Ăn đủ rau giúp phòng nhiều bệnh Theo PGS Nguyễn Trọng Hưng, rau chứa nhiều chất xơ, vitamin và khoáng chất, trong đó chất xơ là phần quan trọng trong ăn uống lành mạnh giúp hỗ trợ hệ tiêu hóa, điều hòa mỡ máu, đường huyết và loại bỏ độc tố bởi chúng cung cấp các vitamin, khoáng chất, chất chống ô xy hóa và các hợp chất có lợi cho sức khỏe. Việc ăn không đủ rau sẽ gặp nhiều hệ lụy với sức khỏe như táo bón, tăng đường huyết, tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, ung thư, béo phì. Các nghiên cứu cho thấy, ăn đủ rau chất xơ có tác dụng làm kéo dài quá trình tiêu hóa nên giảm tăng đường huyết sau ăn. Mặt khác, chất xơ còn có tác dụng làm đầy dạ dày nên tăng cảm giác no, giảm hấp thu chất béo nên làm giảm lipid máu, giúp ổn định cân nặng. Chất xơ giúp "quét" cholesterol xấu ra khỏi cơ thể, giảm nguy cơ xơ vữa động mạch. Ăn đủ rau còn giúp trẻ phát triển toàn diện, khi các chất dinh dưỡng được vận chuyển đi nuôi cơ thể dễ dàng hơn. Với người trưởng thành, ăn đủ rau còn giúp phòng chống ung thư. |
