Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo để kê đơn thuốc và sử dụng là vô cùng nguy hiểm, điều này có nguy cơ gây hệ lụy rất lớn với sức khỏe cả trước mắt và lâu dài. Do vậy, người dân cần tỉnh táo trước các ứng dụng này để tránh "tiền mất, tật mang".
Mới đây, trên nhiều trang mạng xã hội chia sẻ hình ảnh người dân đi mua thuốc theo “đơn ChatGPT” đã nhận được sự quan tâm của dư luận. Theo hình ảnh chia sẻ, trên màn hình điện thoại hiển thị đoạn trò chuyện với "ChatGPT", sau đó ứng dụng trí tuệ nhân tạo này ghi rõ “dược sĩ tư vấn” rồi liệt kê hàng loạt các loại thuốc như ho, sổ mũi… để người bệnh mua theo đơn.
Ngay sau khi xuất hiện trên mạng xã hội, nhiều người cho rằng, việc làm này là cần thiết và thông minh trong xã hội hiện đại, vừa đỡ mất tiền, mất công đi khám mà lại đáp ứng được nhu cầu chữa bệnh. Tuy nhiên, không ít người lại nghĩ hành động này là “đánh cược” sức khỏe, tính mạng bản thân vì nó tiềm ẩn nhiều rủi ro khi sử dụng.
“Với những bệnh thông thường, hoàn toàn có thể dùng trí tuệ nhân tạo để tiết kiệm thời gian, tiền bạc vì nhiều người khi bị ho, cảm cúm vẫn tự đi mua thuốc chứ không đi khám”, một người có tài khoản L.T.D bình luận.
Tranh luận lại với ý kiến này, một tài khoản có tên H.T nêu quan điểm: “Dùng thuốc theo ChatGPT nếu xảy ra biến chứng thì ai sẽ chịu trách nhiệm? Thể trạng, tuổi tác, phản ứng với thuốc, rồi bệnh lý nền mỗi người mỗi khác, sao có thể kê một đơn cho tất cả mọi người chỉ theo triệu chứng được”.
Hình ảnh mua thuốc theo "đơn ChatGPT" được lan truyền và tạo ra tranh luận trên mạng xã hội. Ảnh cắt MXH.
Trước những thông tin trên, các chuyên gia cảnh báo rằng, việc dùng trí tuệ nhân tạo trong y tế, chăm sóc sức khỏe là phù hợp với xu thế phát triển công nghệ hiện nay, nhưng vẫn phải có sự kiểm soát, kiểm chứng của con người mà trực tiếp là bác sĩ. Việc hỏi ChatGPT đơn thuốc rồi mua theo là tuyệt đối không nên, điều này sẽ tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ với sức khỏe.
Thạc sĩ, bác sĩ Đoàn Dư Mạnh, thành viên Hội Bệnh Mạch máu Việt Nam cho biết, qua xem hình ảnh ông thấy đơn thuốc có hàng loạt nguy cơ, đặc biệt là ChatCPT còn kê cả thuốc có thành phần corticoid cho người bệnh. Theo ông Mạnh, thực tế với đơn thuốc này người bệnh dùng xong có thể triệu chứng giảm, nhưng nếu bệnh do vi khuẩn hoặc vi rút khác mà không được chẩn đoán chính xác, việc không dùng kháng sinh hoặc dùng sai thuốc có thể khiến bệnh tiến triển nặng, dẫn đến viêm phổi, viêm hô hấp nặng.
Về mặt đơn thuốc là vậy, còn những hệ lụy sức khỏe tiềm ẩn sâu bên trong còn nguy hiểm hơn nhiều. Theo đó, AI chỉ biết kê đơn theo triệu chứng, không biết tình trạng sức khỏe của người dùng, không biết họ có đang mang thai hay nuôi con nhỏ không, rồi liệu có mắc bệnh nền như gan, thận, tiểu đường hay không.
"Nếu bệnh nhân đang suy gan, suy thận mà dùng thuốc chống viêm hoặc kháng histamin mạnh, nguy cơ suy đa tạng, thậm chí tử vong, hoàn toàn có thể xảy ra. Hơn nữa, với bác sĩ khi kê đơn họ sẽ cần phải biết tối thiểu về cân nặng, tuổi tác, bệnh lý nền ra sao để điều chỉnh cho phù hợp, hạn chế biến chứng. Còn AI chỉ dựa vào mô tả để kê đơn là vô cùng nguy hiểm", bác sĩ Mạnh cảnh báo.
Các chuyên gia đều cảnh báo, việc kê đơn thuốc phải được thực hiện bởi bác sĩ sau khi thăm khám trực tiếp. Ảnh minh họa.
Thực tế, không phải bây giờ, các bác sĩ mới cảnh báo về vấn đề này, trước đó Hiệp hội Mỹ về Mạng lưới Y tế Dược sĩ (ASHP) cũng đã thách thức ChatGPT trả lời những câu hỏi thực tế đến từ trường dược thuộc Đại học Long Island (bang New York, Mỹ). Cuộc nghiên cứu cho thấy ChatGPT chỉ cung cấp câu trả lời thỏa đáng cho 10 trong số 39 câu. Trong 29 câu còn lại, 11 trường hợp ChatGPT không đề cập trực tiếp câu hỏi, 10 trường hợp trả lời sai, 12 trường hợp trả lời không đầy đủ. Do vậy, hiệp hội này cảnh báo, người bệnh nên cẩn trọng khi sử dụng ChatGPT làm nguồn tin có thẩm quyền trong việc cung cấp thông tin liên quan đến thuốc men.
Cũng liên quan đến vấn đề này, TS.BS Trương Hữu Khanh, Phó chủ tịch Liên chi hội Truyền nhiễm TP HCM cho rằng, việc kê đơn thuốc điều trị phải dựa trên thăm khám trực tiếp và bằng chứng khoa học qua xét nghiệm, chụp chiếu chứ không thể tùy tiện. Ngoài bằng chứng khoa học, việc điều trị cho người bệnh còn dựa trên cả sự đồng hành về tâm lý, điều này trí tuệ nhân tạo sẽ không thể làm được.
Ông Khanh lấy ví dụ, với người bệnh mắc bệnh ung thư giai đoạn cuối, cần sự chăm sóc giảm nhẹ thì ngoài thuốc cần có sự đồng hành về tâm lý. Đó là sự thấu hiểu và lòng nhân ái của người thầy thuốc đóng vai trò vô cùng quan trọng, giúp bệnh nhân có được những ngày cuối đời bình yên. Đây là điều mà một cỗ máy vô tri không bao giờ làm được.
Từ những phân tích trên, các chuyên gia đều khuyến cáo rằng, tuyệt đối không hỏi AI để chẩn đoán bệnh cho mình, đồng thời không mua thuốc theo hướng dẫn trên mạng, thậm chí không dùng đơn thuốc của người khác dù có cùng triệu chứng. Khi có bất thường về sức khỏe, hãy đi khám để được các bác sĩ có chuyên môn chẩn đoán và kê đơn chính xác, phù hợp.
