Những ngày cận Tết Đoan Ngọ (mùng 5/5 âm lịch), không khí tại các hộ làm bánh ú tro ở phường Hội An Tây (TP. Đà Nẵng) trở nên nhộn nhịp, nhiều người tất bật ngâm nếp, chuẩn bị lá, nhóm bếp luộc bánh để kịp cung ứng cho thị trường. Không chỉ là kế sinh nhai, nghề làm bánh ú tro còn được nhiều người gìn giữ như một phần ký ức và nét văn hóa truyền thống của địa phương.
Những ngày cận Tết Đoan Ngọ, các lò bánh ú tro ở phường Hội An Tây đỏ lửa suốt ngày đêm để kịp cung ứng cho thị trường. Từ lâu, bánh ú tro đã trở thành món ăn truyền thống không thể thiếu trong dịp mùng 5/5 âm lịch của người dân Hội An nói riêng và miền Trung nói chung. Ảnh: Duy Quốc.
Người dân Đà Nẵng tất bật gói bánh ú tro đón Tết Đoan Ngọ. Video: Duy Quốc.
Nhiều lao động tất bật chuẩn bị các công đoạn như rửa lá, ngâm nếp, chẻ lạt và sắp xếp nguyên liệu để kịp gói bánh ú tro phục vụ dịp Tết Đoan Ngọ.
Bà Trần Thị Thu Tâm (phường Hội An Tây) cho biết, từ 1 giờ sáng, căn nhà của bà đã sáng đèn để chuẩn bị cho một ngày làm việc tất bật. Hàng chục lao động địa phương quây quần bên những chồng lá, thúng nếp và dây lạt, thoăn thoắt gói từng chiếc bánh ú tro. “Những ngày cận Tết Đoan Ngọ, mọi người gần như thức trắng đêm để làm bánh. Chỉ cần chậm một chút là không kịp giao hàng cho khách đã đặt trước”, bà Tâm chia sẻ.
Mỗi lao động địa phương được gia đình bà Tâm trả công khoảng 400.000 đồng/ngày.
Theo bà Tâm, từ mùng 2 tháng 5 âm lịch, gia đình bước vào cao điểm sản xuất, làm khoảng 50.000 - 60.000 chiếc bánh ú tro phục vụ thị trường trong và ngoài địa phương. “Nghề chỉ nhộn nhịp vài ngày trong năm nhưng phải chuẩn bị từ rất sớm. Làm bánh không chỉ để mưu sinh mà còn để gìn giữ nghề truyền thống và nét đẹp Tết Đoan Ngọ”, bà Tâm nói.
Những chiếc bánh ú tro được buộc thành từng chùm trước khi đưa vào nồi nấu.
Ông Nguyễn Xin (phường Hội An Tây) cho biết, để cho ra những mẻ bánh ú tro đạt chất lượng, bánh phải được nấu liên tục từ 5 - 6 giờ mới chín đều. Nguyên liệu cũng được chọn lọc kỹ càng, trong đó nếp phải là loại hạt mẩy, đều và không lẫn tẻ. Tro được chọn thường lấy từ cây dền gai hoặc gỗ cây mè là tốt nhất, sau đó đem ngâm nếp với nước tro theo thời gian nhất định để tạo nên màu sắc, hương vị riêng của bánh.
Bánh ú tro phải trải qua 5 - 6 giờ nấu liên tục mới đạt độ trong, mềm dẻo đặc trưng.
Ông Xin cho biết, hiện chỉ còn vài hộ gia đình còn giữ nghề làm bánh ú tro bởi mỗi năm chỉ sản xuất vào dịp Tết Đoan Ngọ. Đến ngày này, cả gia đình lại tất bật bên những nồi bánh đỏ lửa. Nghề làm bánh không chỉ mang lại nguồn thu nhập thêm mà còn góp phần gìn giữ hương vị truyền thống gắn bó với người dân qua nhiều thế hệ.
