Sự tích bánh chưng bánh dày phản ánh quan niệm sơ khai của người xưa về vũ trụ: trời tròn đất vuông.
Nội dung truyện cổ tích sự tích bánh chưng bánh dày
Hùng Vương thứ VII, tên là Lang Liêu, cũng gọi Tiết Lang Liêu, là một vị vua theo truyền thuyết của nước Văn Lang trong lịch sử Việt Nam. Hình tượng Lang Liêu đã được dân gian hóa qua sự tích về bánh chưng, bánh dày.
Ngày xưa, đời Vua Hùng Vương thứ 6, sau khi đánh dẹp xong giặc Ân, vua có ý định truyền ngôi cho con.Nhân dịp đầu xuân, vua mới họp các hoàng tử lại, bảo rằng: "Con nào tìm được thức ăn ngon lành, để bày cỗ cho có ý nghĩa nhất, thì ta sẽ truyền ngôi vua cho".
Các hoàng tử đua nhau tìm kiếm của ngon vật lạ dâng lên cho vua cha, với hy vọng mình lấy được ngai vàng.
Trong khi đó, người con trai thứ 18 của Hùng Vương, là Tiết Liêu có tính tình hiền hậu, lối sống đạo đức, hiếu thảo với cha mẹ. Vì mẹ mất sớm, thiếu người chỉ bảo, nên ông lo lắng không biết làm thế nào.
Một hôm, Tiết Liêu nằm mơ thấy có vị Thần đến bảo: "Này con, vật trong Trời Đất không có gì quý bằng gạo, vì gạo là thức ăn nuôi sống con người. Con hãy nên lấy gạo nếp làm bánh hình tròn và hình vuông, để tượng hình trời và đất. Hãy lấy lá bọc ngoài, đặt nhân trong ruột bánh, để tượng hình cha mẹ sinh thành."
Tiết Liêu tỉnh dậy, vô cùng mừng rỡ liền làm theo lời Thần dặn, chọn gạo nếp thật tốt làm bánh vuông để tượng hình đất, bỏ vào chõ chưng chín gọi là bánh chưng. Và ông giã xôi làm bánh tròn, để tượng hình trời, gọi là bánh dày.
Ảnh minh họa.
Còn lá xanh bọc ở ngoài và nhân ở trong ruột bánh là tượng hình cha mẹ yêu thương đùm bọc con cái.Đến ngày hẹn, các hoàng tử đều đem thức ăn đến bày trên mâm cỗ nào là nem công, chả phượng, tay gấu, gan tê...
Hoàng tử Tiết Liêu thì chỉ có bánh dày và bánh chưng. Vua Hùng Vương lấy làm lạ hỏi, thì Tiết Liêu đem chuyện Thần báo mộng kể, giải thích ý nghĩa của bánh chưng bánh dày.
Vua cha nếm thử, thấy bánh ngon, khen có ý nghĩa, bèn truyền ngôi Vua lại cho Tiết Liêu con trai thứ 18.
Kể từ đó, mỗi khi đến Tết Nguyên Đán, thì dân chúng làm bánh bánh chưng bánh dày để dâng cúng Tổ Tiên và Trời Đất và sự tích bánh chưng bánh dày cũng được người Việt truyền tai nhau.
Ý nghĩa sự tích bánh chưng bánh dày
Sự tích bánh chưng bánh dày phản ánh quan niệm sơ khai của người xưa về vũ trụ: trời tròn đất vuông. Bánh chưng hình vuông để tượng hình đất, bánh dày hình tròn tượng trưng cho trời. Còn lá xanh bọc ở ngoài và nhân ở trong ruột bánh là tượng hình cha mẹ yêu thương đùm bọc con cái
Bánh chưng, bánh dày là những món bánh truyền thống không chỉ có ý nghĩa văn hóa mà còn thể hiện lòng kính trọng, biết ơn đến những người đã hy sinh, góp phần xây dựng quê hương và bảo vệ Tổ Quốc.
Trong tín ngưỡng phồn thực của người Việt ta, bánh dày tượng trưng cho âm, bánh chưng đại diện cho dương. Trên mâm cúng ngày lễ, bánh dày dành cho mẹ Tiên, bánh chưng dành cho cha Rồng - những nhân vật truyền thuyết đã tạo nên dân tộc Lạc Việt sau này. Sự kết hợp của hai loại bánh này trong ngày Tết thể hiện mong muốn sự sinh sôi nảy nở ngày càng phát triển mạnh mẽ hơn.
Một chiếc bánh chưng gồm đủ các nguyên liệu từ động vật đến thực vật như thịt mỡ, đậu xanh, gạo nếp, lá dong thể hiện sự sung túc, ấm no. Bánh dày với hình tròn đầy đặn chính là sự đầy đủ, trọn vẹn trong cuộc sống.
Tết Nguyên Đán ngoài bánh chưng còn một loại bánh gắn liền với người dân Nam Bộ nữa là Bánh tét.Bánh tét (hay bánh đòn) xuất hiện nhiều trong mâm cỗ ngày Tết của người Trung và Nam Bộ với vai trong không khác bánh chưng.
Bánh tét có nét tương đồng của bánh chưng ở miền Bắc về nguyên liệu, cách nấu, chỉ khác về hình dáng và sử dụng lá chuối để gói thay vì lá dong.
Ngoài ra, ý nghĩa của bánh tét cũng giống như ý nghĩa của bánh chưng là thể hiện truyền thống của dân tộc, biết ơn với các bậc cha ông và sự bao bọc, yêu thương và sự ấm no hạnh phúc mỗi khi mọi người thưởng thức.
Thử tài trí nhớ qua những câu đố vui
Hùng Vương thứ VII, tên là Lang Liêu, cũng có thể gọi tên khác là gì?
Tiết Lang Liêu.
Tiết Lang Tiêu.
Theo truyền thuyết Hùng Vương thứ VII là vị vua của đất nước nào?
Văn Lang.
Âu Lạc.
Mỗi khi đến Tết Nguyên Đán, dân chúng làm món bánh gì để dâng cúng Tổ Tiên và Trời Đất?
Bánh chưng, bánh dày.
Bánh cam.
