Nhiều người mắc tiểu đường nghĩ chỉ cần tránh bánh kẹo, uống thuốc đúng giờ là có thể kiểm soát đường huyết. Nhưng thực tế, có những thói quen rất phổ biến trong sinh hoạt hằng ngày mới là yếu tố âm thầm đẩy bệnh tiến triển nhanh hơn.
Nhiều người sau khi được chẩn đoán mắc tiểu đường thường nghĩ rằng: Chỉ cần bỏ đồ ngọt và uống thuốc đầy đủ là đủ để giữ đường huyết ổn định. Nhưng thực tế, bệnh tiểu đường không xấu đi chỉ vì bánh kẹo hay trà sữa.
Có những thói quen rất quen thuộc trong đời sống hằng ngày mới là “thủ phạm” âm thầm làm suy giảm chức năng tuyến tụy, khiến đường huyết ngày càng khó kiểm soát mà nhiều người không nhận ra.
Đáng nói là thói quen đứng đầu danh sách lại xuất hiện trong bữa ăn của phần lớn gia đình Việt.
Ảnh minh họa
7 thói quen âm thầm làm bệnh tiểu đường nặng hơn
7. Ăn quá nhiều đồ ngọt, bánh kẹo
Đây là nguyên nhân quen thuộc nhất mà hầu như ai cũng biết.
Các loại bánh ngọt, kẹo, nước ngọt có gas hay trà sữa chứa lượng đường hấp thu nhanh rất cao. Sau khi ăn, đường huyết có thể tăng vọt trong thời gian ngắn, khiến tuyến tụy phải liên tục tiết insulin để xử lý.
Nếu kéo dài, cơ thể dễ rơi vào tình trạng kháng insulin và đường huyết ngày càng khó kiểm soát. Tuy nhiên, điều đáng nói là đồ ngọt chưa phải yếu tố nguy hiểm nhất.
6. Ăn uống thất thường, lúc bỏ bữa lúc ăn quá no
Nhiều người có thói quen: Sáng nhịn ăn, trưa ăn qua loa, tối lại ăn quá nhiều. Kiểu ăn uống thất thường này khiến cơ thể liên tục bị đảo lộn nhịp chuyển hóa.
Khi để bụng đói quá lâu, cơ thể sẽ tiết ra hormone làm tăng đường huyết. Ngược lại, ăn quá nhiều trong một bữa lại khiến đường huyết tăng đột ngột.
Việc đường huyết lên xuống thất thường kéo dài có thể làm tổn thương mạch máu và dây thần kinh, tăng nguy cơ biến chứng tiểu đường.
Ăn uống thất thường, nhiều đồ chế biến sẵn... khiến tăng đường huyết. Ảnh minh họa
5. Ngồi quá lâu, ít vận động
Ngồi nhiều đang trở thành thói quen phổ biến ở dân văn phòng và người lớn tuổi. Khi cơ thể ít vận động, khả năng sử dụng glucose của cơ bắp giảm xuống. Đường trong máu vì thế dễ tích tụ hơn.
Không chỉ vậy, ngồi lâu còn làm tăng mỡ bụng — yếu tố liên quan mật thiết đến tình trạng kháng insulin.
Các bác sĩ nội tiết khuyến cáo, người tiểu đường nên đứng dậy vận động nhẹ sau mỗi 30-60 phút ngồi liên tục để hỗ trợ kiểm soát đường huyết tốt hơn.
4. Thức khuya, ngủ không đủ giấc
Nhiều người không ngờ rằng thiếu ngủ cũng có thể làm đường huyết tăng cao.
Ban đêm là thời điểm cơ thể điều hòa hormone và phục hồi chuyển hóa. Nếu thường xuyên thức khuya, đồng hồ sinh học bị rối loạn, cơ thể sẽ tăng tiết hormone gây tăng đường huyết.
Người ngủ ít kéo dài thường có nguy cơ:
Kháng insulin cao hơn;
Đường huyết dao động mạnh hơn;
Tăng nguy cơ tim mạch và biến chứng tiểu đường;
Đây là lý do nhiều người dù ăn kiêng khá kỹ nhưng đường huyết vẫn khó ổn định.
Thiếu ngủ cũng có thể làm đường huyết tăng cao. Ảnh minh họa
3. Tự ý tăng hoặc giảm thuốc tiểu đường
Một sai lầm rất phổ biến nhiều người mắc phải là thấy đường huyết ổn thì tự giảm thuốc, thấy tăng cao lại tự ý tăng liều. Nhưng việc dùng thuốc tiểu đường cần được duy trì ổn định và có theo dõi của bác sĩ.
Tự ý thay đổi liều có thể khiến đường huyết biến động mạnh, làm tuyến tụy phải hoạt động quá mức và khiến bệnh tiến triển nhanh hơn.
2. Căng thẳng, lo âu kéo dài
Tâm trạng cũng ảnh hưởng trực tiếp đến đường huyết.
Khi căng thẳng kéo dài, cơ thể tiết nhiều hormone stress như cortisol và adrenaline — những chất có thể làm tăng đường huyết.
Ngoài ra, stress còn khiến nhiều người: ăn uống mất kiểm soát; khó ngủ; ít vận động; mệt mỏi kéo dài.
Tất cả đều khiến việc kiểm soát tiểu đường trở nên khó khăn hơn.
Nhiều nghiên cứu cho thấy người có tâm lý ổn định thường kiểm soát bệnh mạn tính tốt hơn so với người thường xuyên lo âu, cáu gắt.
Ảnh minh họa
1. Ăn quá nhiều tinh bột tinh chế — sai lầm nhiều người không nhận ra
Đây mới là thói quen bị đánh giá thấp nhất nhưng lại ảnh hưởng rất lớn đến đường huyết.
Nhiều người bỏ hẳn bánh kẹo nhưng mỗi bữa vẫn ăn rất nhiều cơm trắng, bún, phở, mì, bánh mì trắng. Các loại tinh bột tinh chế này sau khi vào cơ thể sẽ nhanh chóng chuyển thành glucose và làm đường huyết tăng rất nhanh.
Đặc biệt, do đã bị loại bỏ nhiều chất xơ trong quá trình chế biến nên chúng hấp thu còn nhanh hơn nhiều thực phẩm tự nhiên khác.
Không ít người tiểu đường nghĩ mình ăn “rất lành mạnh” vì không động đến đồ ngọt, nhưng thực tế lượng tinh bột trắng nạp vào mỗi ngày vẫn quá cao.
Theo chuyên gia dinh dưỡng, đây là nguyên nhân khiến nhiều người:
Uống thuốc đều nhưng đường huyết vẫn cao ;
Đường huyết dao động thất thường;
Cân nặng khó kiểm soát;
Nguy cơ biến chứng tăng nhanh.
Ảnh minh họa
Người tiểu đường nên làm gì để giữ đường huyết ổn định?
Các bác sĩ cho rằng kiểm soát tiểu đường không chỉ là “kiêng đường”, mà cần thay đổi toàn diện lối sống.
Người bệnh nên:
- Ăn đúng giờ
- Hạn chế tinh bột tinh chế
- Tăng rau xanh, ngũ cốc thô
- Duy trì vận động mỗi ngày
- Ngủ đủ giấc Kiểm soát căng thẳng
- Theo dõi đường huyết định kỳ
- Uống thuốc đúng hướng dẫn
Ngoài ra, nên thay một phần cơm trắng bằng: Gạo lứt; Yến mạch; Khoai; Các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt.
Những thực phẩm này giàu chất xơ hơn, giúp làm chậm hấp thu đường và hạn chế tăng đường huyết sau ăn.
Ảnh minh họa
Điều quan trọng nhất: Đừng chỉ nhìn vào đồ ngọt
Nhiều người mắc tiểu đường rất sợ bánh kẹo nhưng lại chủ quan với những thói quen lặp lại mỗi ngày.
Trong khi thực tế, chính việc ăn uống thất thường, ngồi nhiều, thức khuya hay tiêu thụ quá nhiều tinh bột trắng mới là những yếu tố âm thầm làm bệnh tiến triển nhanh hơn.
Tiểu đường là bệnh cần kiểm soát lâu dài. Muốn giữ đường huyết ổn định và giảm nguy cơ biến chứng, điều quan trọng không nằm ở việc “kiêng cực đoan”, mà là xây dựng một lối sống đều đặn, bền vững và khoa học.
Thông tin trong bài không thay thế cho chẩn đoán và điều trị y tế cá nhân. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn, điều trị khi gặp vấn đề về sức khỏe.
Mời bạn xem thêm:
5 biện pháp để ổn định huyết áp và bảo vệ tim mạch.
