Một nghiên cứu đã ghi nhận chiết xuất từ rễ bồ công anh có thể khiến hơn 95% tế bào ung thư đại trực tràng tự hủy trong điều kiện phòng thí nghiệm.
Bồ công anh là loại cây mọc khá phổ biến ở nhiều vùng quê Việt Nam. Không ít người xem đây chỉ là một loại rau dại, thường hái lá non để luộc, nấu canh hoặc ăn kèm các món cuốn. Trong y học cổ truyền, cả lá, thân và rễ bồ công anh cũng được sử dụng từ lâu trong nhiều bài thuốc dân gian.
Ít ai biết rằng, những năm gần đây, rễ bồ công anh lại trở thành đối tượng được nhiều nhóm nghiên cứu quốc tế quan tâm nhờ những tín hiệu tích cực trong lĩnh vực phòng chống ung thư. Đặc biệt, một nghiên cứu đã ghi nhận chiết xuất từ rễ bồ công anh có thể khiến hơn 95% tế bào ung thư đại trực tràng tự hủy trong điều kiện phòng thí nghiệm.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng phát hiện này mới dừng ở giai đoạn nghiên cứu tiền lâm sàng và hoàn toàn không đồng nghĩa với việc chỉ cần ăn hoặc uống bồ công anh là có thể chữa ung thư.
Loại rau quen thuộc mọc khắp Việt Nam
Ở nước ta, bồ công anh mọc tự nhiên tại nhiều khu vực như ven đường, bãi cỏ, nương rẫy hoặc trong vườn nhà. Cây có vị hơi đắng, tính mát nên thường được sử dụng làm rau ăn hoặc làm dược liệu.
Trong ẩm thực, lá non có thể luộc, nấu canh, xào hoặc ăn sống. Nhiều gia đình còn phơi khô lá và rễ để pha nước uống.
Theo y học cổ truyền, bồ công anh được sử dụng nhằm hỗ trợ thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm và lợi tiểu. Tuy nhiên, những tác dụng này khác hoàn toàn với việc điều trị ung thư theo y học hiện đại.
Nghiên cứu phát hiện hơn 95% tế bào ung thư tự hủy
Một nghiên cứu đăng trên tạp chí khoa học Oncotarget đã đánh giá tác động của chiết xuất rễ bồ công anh (Dandelion Root Extract - DRE) đối với các dòng tế bào ung thư đại trực tràng.
Kết quả cho thấy, sau khoảng 48 giờ, hơn 95% tế bào ung thư đã chết theo cơ chế apoptosis (chết theo chương trình), trong khi các tế bào khỏe mạnh hầu như không bị ảnh hưởng.
Đáng chú ý hơn, hiệu quả này vẫn được ghi nhận ở những tế bào mang đột biến gen p53 - một trong những đột biến phổ biến khiến nhiều loại ung thư trở nên khó điều trị hơn.
Không chỉ dừng ở các thí nghiệm trên tế bào, nhóm nghiên cứu còn thử nghiệm trên mô hình động vật.
Kết quả cho thấy, khi được bổ sung chiết xuất rễ bồ công anh bằng đường uống, tốc độ phát triển của các khối u đại trực tràng giảm hơn 90% so với nhóm đối chứng.
Dù kết quả nghiên cứu rất đáng chú ý, các chuyên gia ung bướu đều nhấn mạnh rằng đây không phải bằng chứng cho thấy ăn bồ công anh có thể chữa ung thư.
Theo bác sĩ Dheeraj, chuyên gia ung bướu tại Bệnh viện SRM Prime (Ấn Độ), nghiên cứu mới chỉ được tiến hành trên tế bào và mô hình động vật.
Mục tiêu của các nghiên cứu này là tìm kiếm những hợp chất tự nhiên có tiềm năng phát triển thành thuốc trong tương lai, chứ chưa phải chứng minh hiệu quả điều trị trên cơ thể người.
Bồ công anh vẫn là thực phẩm có giá trị dinh dưỡng
Mặc dù chưa thể coi là thuốc điều trị ung thư, bồ công anh vẫn là loại rau có giá trị dinh dưỡng.
Theo Ts.Bs Nguyễn Thị Vân Anh, Viện trưởng Viện NC&PT Y dược học cổ truyền dân tộc từng trả lời trên Gia đình & Xã hội, hàm lượng dinh dưỡng của bồ công anh nhiều hơn nhiều loại rau khác. Đặc biệt là hàm lượng vitamin C, vitamin E, vitamin K, kali… hỗ trợ giúp gan hoạt động khỏe mạnh.
Trong rau có chứa chất đắng đặc biệt giúp kích thích tiết mật, thúc đẩy tiêu hóa, giải độc giúp gan đào thải độc tố để bảo vệ các tế bào gan. Thông thường, bồ công anh có thể phơi khô làm trà hoặc nấu nước uống, nhưng cũng được chế biến làm nhiều món ăn ngon.
Chế biến đồ uống, món ăn từ bồ công anh
* Trà bồ công anh
Bồ công anh tươi rửa sạch, cắt khúc dài khoảng 2-3cm. Phần rễ, thân, hoa và lá của bồ công anh sau đó mang phơi khô hoặc bạn có thể đem đi sấy để giữ được hương vị tốt nhất. Tiếp đó, bạn có thể hãm nước như làm trà thông thường để uống.
Để tăng thêm hương vị, công dụng của trà bồ công anh, bạn có thể kết hợp với một chút mật ong. Trà bồ công anh có vị độc đáo, giàu dinh dưỡng và giúp cho thải độc gan tốt.
Tuy nhiên, dù trà bồ công anh tốt nhưng mọi người lưu ý không nên uống lạnh. Bởi bồ công anh có tính lạnh nên nếu uống trà bồ công anh lạnh dễ gây tiêu chảy, tốt nhất nên uống ấm hoặc nóng. Ngoài ra, chỉ nên dùng khoảng 3-5gr bồ công anh khô pha thành nước uống, không uống quá nhiều.
* Món rau bồ công anh xào tỏi
Nguyên liệu: Lá bồ công anh, tỏi, chanh tươi; gia vị hạt nêm, mắm, dầu ăn, mì chính…
Cách làm:
Bước 1: Rửa sạch lá bồ công anh, để ráo nước. Tỏi bóc vỏ đập dập rồi cho vào chảo mỡ phi nóng thơm. Tiếp đó cho lá bồ công anh vào xào với lửa to, đảo nhanh tay để cho rau xanh.
Bước 2: Nêm gia vị mắm, hạt nêm, mì chính… đảo đều lại khoảng 3 – 5 phút là được. Khi rau đã chín cho ra đĩa rồi vắt chanh, dùng đũa đảo đều là có thể thưởng thức. Món ăn nên được ăn nóng để đảm bảo độ ngon, ngọt.
* Canh bồ công anh
Nguyên liệu: Lá bồ công anh tươi, thịt hoặc tôm, cà rốt, khoai tây, hành… Gia vị muối, dầu ăn, tiêu, mì chính
Cách làm:
Bước 1: Lá bồ công anh rửa sạch. Tỏi, hành tím bóc bỏ, đập dập rồi cho vào phi thơm. Sau đó cho khoai tây, cà rốt đã được thái miếng vừa ăn vào xào cùng.
Bước 2: Cho nước vào nồi, đun sôi, thêm rau bồ công anh và gia vị theo khẩu vị. Bạn có thể cho thêm tôm hoặc thịt để món canh thêm vị ngọt và dinh dưỡng hơn.
