Từ món rau dân dã gắn với bữa cơm quê, nay rau dền đỏ đã trở thành loại đặc sản được bày bán ở các chợ dân sinh và siêu thị, người thành phố ưa chuộng vì vị thanh mát và chứa nhiều dưỡng chất tốt cho sức khỏe.
Ngày trước, rau dền đỏ là loại rau mọc hoang khắp vườn nhà, bờ ao, nương rẫy. Cứ đến mùa mưa là những đám dền non mơn mởn, toàn thân màu đỏ tía lại mọc đầy. Người dân quê chẳng cần gieo trồng, chỉ cần ra vườn nhổ vài nắm, rửa sạch là có ngay nồi canh ngọt mát cho bữa cơm chiều. Thứ rau dại này từng gắn với ký ức của nhiều thế hệ nay lại thành đặc sản được ưa chuộng ở thành phố.
Rau dền đỏ còn có tên gọi là rau dền tía, khác với rau dền xanh (rau dền cơm) hay rau dền gai. Đây là loại rau thân thảo, cao từ 30–50 cm, càng gần ngọn màu tím càng đậm, khi luộc nước có màu đỏ thẫm bắt mắt. Dền đỏ chịu hạn tốt, dễ trồng, sinh trưởng nhanh, chỉ sau 25–30 ngày đã có thể thu hoạch.
Những năm gần đây, rau dền đỏ được bán nhiều ở thành phố, nhiều hộ dân mở rộng mô hình trồng để bán ra thị trường. Loại rau này còn được trồng hữu cơ, bán theo bó hoặc theo cân, giá dao động từ 25.000 – 40.000 đồng/kg. Ở các nhà hàng, rau dền đỏ cũng được đưa vào thực đơn như một món rau quê đặc biệt, vừa sạch vừa thanh mát.
Rau dền đỏ có thể chế biến thành nhiều món ngon như luộc, nấu canh với tôm khô hay nấu cùng ngao, thịt bằm đều rất hợp. Một số nơi còn xào rau dền với tỏi, hoặc dùng làm nguyên liệu cho món cháo dinh dưỡng, bởi rau có vị ngọt thanh và mùi thơm nhẹ. Khi chín, rau dền đỏ mềm, dễ ăn, nước luộc có màu đỏ hồng tự nhiên, vừa đẹp mắt vừa bổ dưỡng.
"Ngày trước, rau dền đỏ mọc đầy vườn, chẳng cần gieo trồng mà cứ đến mùa mưa là tự nhiên xanh tốt. So với rau dền gai, loại dền đỏ mềm hơn, nhanh chín và khi nấu lên nước có màu hồng đỏ hoặc đỏ thẫm rất bắt mắt. Hồi đó, hầu như ngày nào mẹ cũng hái một rổ rau dền đỏ cùng đủ thứ rau tập tàng trong vườn, nào rau má, rau sam, rau mồng tơi... để nấu nồi canh tôm hay canh thịt bằm cho cả nhà. Có hôm chẳng cần cầu kỳ, chỉ mỗi rau dền đỏ nấu canh với tép đồng hay đơn giản là xào tỏi, vậy mà hương vị vẫn ngọt lành, thơm mát.
Hiện nay cuộc sống đã thay đổi, có đa dạng các loại rau, nhưng dền đỏ vẫn là món mình luôn tìm mua mỗi khi đến mùa. Ở siêu thị hay chợ dân sinh đều có bán, bó nào cũng tươi non, màu đỏ tía đẹp mắt. Mình thường mua vài bó về, nấu canh hay luộc đổi bữa, vừa ngon miệng lại gợi ý về những ngày còn bé", chị Hoa (ở phường Hà Đông, Hà Nội) kể.
Theo y học cổ truyền rau dền đỏ có vị ngọt, tính mát, tác dụng thanh nhiệt, làm mát máu, lợi tiểu, làm mát máu, sát trùng, trị nhiệt lỵ, huyết nhiệt sinh mụn nhọt...
Những lợi ích của rau dền đỏ với sức khỏe
Tốt cho chứng thiếu máu
Sắt cần thiết để sản xuất các tế bào hồng cầu và cũng cần thiết cho sự trao đổi chất của tế bào. Rau dền đỏ có thể cung cấp lợi ích tối đa của chất sắt vì nó đồng thời chứa vitamin C - chất giúp hấp thụ tối đa chất sắt trong máu.
Hỗ trợ tim mạch khỏe mạnh
Rau dền đỏ chứa nhiều phytosterol – hợp chất thực vật có tác dụng tích cực đối với sức khỏe tim mạch. Loại hoạt chất này giúp điều hòa huyết áp, giảm cholesterol xấu và hỗ trợ ngăn ngừa các bệnh liên quan đến tim mạch. Việc bổ sung rau dền đỏ vào bữa ăn hằng ngày là một cách tự nhiên, an toàn để bảo vệ trái tim của bạn.
Tăng cường thị lực và bảo vệ đôi mắt
Trong rau dền đỏ có hàm lượng vitamin E dồi dào – dưỡng chất cần thiết giúp duy trì thị lực, ngăn ngừa lão hóa mắt và khô mắt. Vì vậy, nếu muốn sở hữu đôi mắt sáng khỏe, bạn nên thường xuyên bổ sung những thực phẩm giàu vitamin E như rau dền vào thực đơn.
Giúp giảm cholesterol xấu
Tocotrienols – một dạng đặc biệt của vitamin E có trong rau dền đỏ – được chứng minh có khả năng làm giảm cholesterol xấu (LDL) trong máu, ngăn ngừa xơ vữa động mạch và các bệnh tim mạch vành. Đây chính là lý do rau dền đỏ được xem là “người bạn thân thiện” của hệ tim mạch.
Giàu chất xơ, hỗ trợ giảm cân và tiêu hóa tốt
Rau dền đỏ là nguồn cung cấp chất xơ hòa tan và không hòa tan rất phong phú. Chất xơ không chỉ giúp cải thiện hệ tiêu hóa, phòng ngừa táo bón mà còn góp phần giảm lượng cholesterol trong máu, tạo cảm giác no lâu, từ đó hỗ trợ kiểm soát cân nặng hiệu quả. Với những ai đang muốn giảm cân lành mạnh, rau dền đỏ là lựa chọn lý tưởng.
Ngăn ngừa nhiều bệnh lý khác
Thường xuyên ăn rau dền đỏ còn giúp bổ máu, hỗ trợ phòng ngừa ung thư, cải thiện tình trạng thiếu máu và tăng cường sức khỏe tổng thể.
Lưu ý: Rau dền đỏ có tính mát, vì vậy người bị tiêu chảy, tỳ vị hư hàn hoặc phụ nữ mang thai có cơ địa lạnh nên hạn chế ăn để tránh gây rối loạn tiêu hóa.
