Sau khi tập gym cường độ cao, nam thanh niên 25 tuổi (ở Hà Nội) bị đau cơ và đến viện thăm khám. Chính điều này đã cứu chàng trai thoát khỏi các biến chứng cực nguy hiểm, ảnh hưởng đến tính mạng.
Bệnh nhân là anh Đ.D.L tham gia tập gym trong thời gian vài tháng trở lại đây. Do mong muốn có cơ bắp săn chắc, nên anh L tăng cường độ tập luyện, mỗi lần tập kéo dài 2 giờ. Sau khi tập luyện anh L xuất hiện tình trạng đau cơ đùi 2 bên. Nghĩ do bị căng cơ nên ban đầu anh L chỉ chườm lạnh, xoa bóp nhưng không đỡ.
Với cơn đau ngày càng tăng lên, kèm đi tiểu sẫm màu, nam thanh niên đã chủ động đến bệnh viện thăm khám. Tại đây, qua khám lâm sàng ghi nhận bệnh nhân bị đau các bắp cơ đùi, cơ cẳng chân 2 bên. Đồng thời, bệnh nhân được chỉ định thực hiện các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh nhằm đánh giá nguyên nhân đau cơ.
Kết quả xét nghiệm men cơ (CK total) tăng rất cao lên tới 111825.00 U/L (ngưỡng bình thường là 38-174 U/L). Siêu âm cho thấy hình ảnh vùng giảm âm trong tổ chức cơ tứ đầu đùi phải, trái, theo dõi tổn thương cấp. Dựa vào triệu chứng lâm sàng và kết quả trên, anh L. được chẩn đoán mắc bệnh tiêu cơ vân cấp và phải nhập viện điều trị nội trú.
Việc tập gắng sức để sớm có cơ bắp rất dễ phải đánh đổi bằng tính mạng. Ảnh minh họa.
Bác sĩ chuyên khoa nội Đào Việt Hưng cho biết, tiêu cơ vân là tổn thương phá hủy các tế bào cơ vân, giải phóng các chất là thành phần của tế bào cơ vân vào trong máu như: creatin kinase, myoglobin, phospho. Có nhiều nguyên nhân dẫn tới tình trạng tiêu cơ vân, như:
- Nguyên nhân do vận động hoặc chấn thương: Vận động quá sức, luyện tập cường độ cao, nhất là khi thời tiết nóng (như chạy marathon, tập gym nặng); Chấn thương dập nát cơ do tai nạn giao thông, vùi lấp, điện giật.
- Nguyên nhân do thuốc hoặc chất độc: thuốc giảm mỡ máu, chống loạn thần, chống co giật, rượu...
- Nguyên nhân khác: sốt cao, co giật kéo dài, hạ thân nhiệt; bệnh lý chuyển hóa, nhiễm trùng nặng, nhiễm virus (cúm, COVID-19...); Thiếu máu cục bộ kéo dài ở cơ (do bó bột, chèn ép mạch máu...).
Khi bị tiêu cơ vân, thường sẽ xuất hiệu 3 triệu chứng điển hình như đau cơ, yếu cơ và nước tiểu sẫm màu (màu trà). Tuy nhiên, trên lâm sàng bác sĩ chỉ gặp khoảng 10% bệnh nhân có cả 3 triệu chứng điển hình hình. 90% còn lại bệnh nhân có triệu chứng không đầy đủ, thậm chí không có triệu chứng lâm sàng. Ngoài ra, người bệnh có thể kèm theo mệt mỏi, buồn nôn, sốt nhẹ, tiểu ít hoặc vô niệu (nguy cơ suy thận cấp), tim đập nhanh, chuột rút, co giật do rối loạn điện giải.
Bác sĩ Hưng cho biết, nếu không phát hiện và xử trí sớm, tiêu cơ vân cấp có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng như: suy thận cấp, rối loạn điện giải, co giật, loạn nhịp, toan chuyển hóa, tụt huyết áp, sốc giảm thể tích, rối loạn đông máu (DIC), tổn thương gan, tổn thương cơ quan đa hệ thống. “Với trường hợp này, do chủ động đi khám sớm, được phát hiện và điều trị kịp thời nên chưa có những biến chứng nặng nề”, bác sĩ Hưng cho biết.
Khi tập luyện thể dục thể thao, các chuyên gia khuyến cáo, tuyệt đối không tập nặng và gắng sức. Ảnh minh họa.
Bác sĩ Đỗ Quốc Phong, Phó Khoa Hồi sức tích cực và Chống độc cho biết việc tập thể lực gắng sức như tập gym, chạy bộ rất nguy hiểm có thể dẫn tới choáng, sốc, giảm thể tích tuần hoàn, bệnh nhân sẽ có dấu hiệu choáng váng, mạch nhanh, ngất. Nếu không được cấp cứu kịp thời có thể tử vong.
Vì vậy, bác sĩ Phong khuyến cáo, khi tập thể lực như tập gym, cần chú ý tới các dấu hiệu như khát nước liên tục dù đã uống nước, choáng, mệt cần dừng lại. Sau khi tập luyện, nếu có biểu hiện đau cơ kéo dài, mệt mỏi, nước tiểu ít, nước tiểu có màu đỏ thì cần nhanh chóng tới cơ sở y tế để được bác sĩ can thiệp.
Bác sĩ Phong cho rằng, tập luyện thể dục thể thao là tốt, nhưng cần một quá trình tập thường xuyên, việc tăng cường độ tập luyện phải thực hiện một cách từ từ, phù hợp với thể trạng cơ thể. Tuyệt đối không đốt cháy giai đoạn, vì ngoài các vấn đề liên quan đến tim mạch, tiêu cơ vân thì rất dễ bị chấn thương khi tập luyện.
