Từng là “cứu tinh” trong những ngày giáp hạt, củ khoai sâm gắn liền với ký ức cơ cực của người dân miền núi. Hiện nay chúng thành đặc sản ở thành phố nhờ hương vị bùi ngọt và những công dụng quý cho sức khỏe.
Trong ký ức của nhiều người dân miền núi, củ khoai sâm từng là món ăn quen thuộc trong những ngày giáp hạt khó khăn. Tưởng chừng chỉ là thứ củ mọc hoang, ít ai để ý, nhưng ngày nay, khoai sâm đã “lên ngôi”, trở thành đặc sản được săn lùng tại thành phố.
Củ khoai sâm có tên gọi khác là sâm đất, hình dáng giống củ khoai lang quen thuộc, với lớp vỏ mỏng màu nâu vàng hoặc hơi nâu đỏ, và ruột màu vàng nhạt hoặc trắng trong có mùi thơm nhẹ giống nhân sâm. Củ khoai sâm giòn, vị ngọt thanh khi ăn sống, và có thể chế biến thành các món nấu, xào để tăng thêm độ dẻo và ngọt đậm đà.
Nếu ngày xưa, khoai sâm chỉ là món ăn thay cơm, chẳng ai bán mua thì nay lại trở thành đặc sản quý. Với nhịp sống hiện đại, khi người thành phố có xu hướng tìm về những thực phẩm tự nhiên, an toàn và bổ dưỡng, khoai sâm nhanh chóng được ưa chuộng. Củ không chỉ ngon mà còn được ghi nhận nhiều công dụng tốt cho sức khoẻ.
Mỗi khi vào mùa thu hoạch củ khoai sâm, thường rơi vào khoảng tháng 9 – tháng 11 hằng năm, chỉ cần cầm thân cây rung nhẹ rồi kéo lên là có thể thấy cả chùm củ. Có những gốc khoai sâm sai đến mức nặng tới 5kg. Đặc biệt, khoai sâm càng phơi nắng, để héo bớt thì ăn lại càng ngọt sắc và thơm ngon hơn. Củ khoai sâm có thể gọt vỏ ăn sống như một món tráng miệng mát lành, đem hầm xương, xào thịt hay ngâm rượu đều rất bổ dưỡng và ngon miệng. Khi nấu canh, khoai sâm cho nước ngọt thanh, phần củ hơi dẻo. Ngoài ra, người mua còn có thể thái mỏng để trộn nộm, hoặc ăn kèm các món cuốn, hương vị vừa lạ vừa hấp dẫn.
Theo chia sẻ của nhiều người, củ khoai sâm có vị giòn ngọt, thanh mát nên có thể ăn sống, xào, nấu canh hoặc ngâm rượu. Chỉ cần dùng dao gọt sạch lớp vỏ bên ngoài, cắt thành từng miếng nhỏ vừa ăn là đã có thể thưởng thức hương vị tự nhiên của khoai sâm. Nếu không thích vị ngọt quá đậm, bạn có thể tận dụng củ khoai sâm để nấu canh, nấu súp hoặc đem nướng chín. Đặc biệt, loại củ này có thể bảo quản đến 6 tháng ở nhiệt độ thường. Khi được phơi nắng hoặc nấu canh, khoai sâm sẽ có vị ngọt đậm đà hơn và phần củ trở nên dẻo thơm, hấp dẫn.
Trên thị trường, chúng được bán với giá khoảng 25.000-40.000 đồng/kg mỗi khi đến mùa.
Tác dụng của củ khoai sâm với sức khoẻ:
Hỗ trợ hạ đường huyết
Củ khoai sâm có chứa nhiều chất fructooligosaccharide (gọi tắt là FOS) giúp cơ thể hạn chế hấp thụ đường đơn, giảm hàm lượng glucose trong gan, đồng thời tăng khả năng hoạt động của insulin trong cơ thể. Nhờ đó, củ khoai sâm hỗ trợ tốt cho người bị tiểu đường.
Hỗ trợ điều trị bệnh ung thư đại tràng
Dưỡng chất FOS trong củ khoai sâm giúp điều chỉnh hệ vi khuẩn đường ruột, từ đó tăng cường hệ miễn dịch. Đường ruột con người có rất nhiều vi khuẩn, trong đó có loại mang lại lợi ích cho sức khỏe như hỗ trợ tiêu hóa và cung cấp một số chất miễn dịch. Tuy nhiên, sau khi dùng kháng sinh, các vi khuẩn có lợi này thường bị tiêu diệt cùng vi khuẩn gây bệnh, dẫn đến rối loạn tiêu hóa. Ăn củ khoai sâm có thể góp phần cân bằng lại hệ vi sinh đường ruột.
Tăng cường sức khỏe tim mạch
Thành phần fructooligosaccharide trong củ khoai sâm có khả năng chuyển hóa thành carbohydrate dự trữ và polyphenol. Đây là những chất có tác dụng giảm lượng natri trong máu, ổn định đường huyết, chống oxy hóa, từ đó giúp hệ tim mạch khỏe mạnh và ổn định hơn.
Giảm cân
Củ khoai sâm cũng được chứng minh có khả năng hỗ trợ giảm cân. Khi ăn, củ khoai sâm tạo cảm giác no lâu, giúp cơ thể giảm nhu cầu nạp thêm thức ăn. Đồng thời, nó kích thích nhu động ruột, thúc đẩy quá trình đào thải tự nhiên. Do củ khoai sâm không chứa tinh bột, lại có hàm lượng calo thấp, nên được xem là loại thực phẩm giảm cân lành mạnh và an toàn cho chị em.
