Loài này có gạch đỏ au, ăn béo ngậy, thịt thơm ngon, nhiều người đánh giá ngon hơn ghẹ rẻ hơn cua, giá bán từ 100.000 đồng/kg
Miền Tây Nam Bộ từ lâu đã nổi tiếng với sự trù phú của sản vật sông nước. Ngoài cá linh, ba khía, cá kèo…, ở Vĩnh Long còn có một món đặc sản mang cái tên nghe lạ tai, gợi sự tò mò, đó là con chù ụ. Đây là loài giáp xác họ cua, sống nhiều ở bãi bồi, rừng ngập mặn ven sông, ven biển, vốn được người dân địa phương xem như món ăn dân dã nhưng ngày nay lại trở thành đặc sản được du khách tìm thưởng thức mỗi khi ghé thăm.
Chù ụ là đặc sản ở Vĩnh Long, được đánh giá ngon hơn ghẹ rẻ hơn cua
Theo tiếng Nam Bộ, “chù ụ” vốn là từ ngữ dùng để chỉ vẻ mặt ủ rũ, buồn phiền. Thú vị là người miền Tây lại mượn chính từ này để đặt cho một loài cua có ngoại hình khá đặc biệt. Con chù ụ nhìn qua dễ nhầm với ba khía, nhưng nếu quan sát kỹ sẽ thấy nhiều điểm khác biệt. Chù ụ thường lớn hơn ba khía, mai của chúng sần sùi, gồ ghề như khuôn mặt đang nhăn nhó, còn hai chiếc càng đỏ au phía trước lại nổi bật, khiến ai nhìn cũng khó quên. Một con trưởng thành thường nặng khoảng 100 – 150 gram, thân chắc và di chuyển chậm chạp.
Chù ụ thường sống trong các hang đất ở bãi bồi nước lợ hay rừng ngập mặn. Vì thế, để bắt được chúng không hề đơn giản. Người dân phải đi sâu vào rừng, lần theo dấu vết rồi dùng tay hoặc cuốc đào đất mới lôi được chúng ra khỏi hang. Công việc này đòi hỏi sự kiên nhẫn, khéo léo, bởi chỉ cần bất cẩn là dễ bị chiếc càng khỏe kẹp chặt. Dù chù ụ có mặt quanh năm, nhưng mùa săn bắt rộ nhất thường rơi vào tháng 3 đến tháng 6 âm lịch, khi chúng béo chắc và dễ tìm hơn.
Từ chù ụ có thể làm thành nhiều món ăn đa dạng, hấp dẫn, mang hương vị riêng
Ngày trước, chù ụ chỉ được người dân Vĩnh Long chế biến thành vài món đơn giản để ăn chơi trong bữa cơm gia đình. Thế nhưng theo thời gian, khi khách du lịch đến nhiều và được thưởng thức, hương vị độc đáo của chù ụ dần lan tỏa, khiến nó trở thành một trong những đặc sản được săn đón. Giá chù ụ hiện nay dao động từ 60.000 – 80.000 đồng/kg, tùy thời điểm, thậm chí có lúc lên tới 100.000 đồng/kg khi vào mùa cao điểm hoặc trong các nhà hàng đặc sản.
Thịt chù ụ được đánh giá là ngọt, thơm và chắc, có thể chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Người dân Vĩnh Long thường luộc, hấp, nướng hoặc rang me. Mỗi cách chế biến đều mang lại một hương vị đặc biệt. Khi hấp hoặc luộc, thịt chù ụ giữ được vị ngọt nguyên sơ, chấm cùng muối tiêu chanh, ăn kèm rau răm, rau thơm thì ngon không gì sánh bằng. Còn khi đem nướng trên than hồng, lớp vỏ ngoài cháy xém tỏa hương thơm quyện cùng vị mằn mặn tự nhiên của cua, khiến ai đi ngang qua cũng phải dừng chân.
Dù chù ụ có mặt quanh năm, nhưng mùa săn bắt rộ nhất thường rơi vào tháng 3 đến tháng 6 âm lịch, khi chúng béo chắc và dễ tìm hơn.
Trong số đó, chù ụ rang me là món ăn nổi tiếng nhất, được nhiều người ưa chuộng. Cái chua thanh của me hòa quyện với vị ngọt và béo của thịt chù ụ, thêm chút cay nồng của ớt, tạo nên hương vị vừa lạ vừa quen, khiến thực khách ăn một lần là nhớ mãi. Đặc biệt, khi thưởng thức, nhiều người thích dùng tay bóc từng chiếc càng đỏ au, nhai chậm rãi để cảm nhận hết độ giòn, ngọt và béo bùi – cái thú mà ít món hải sản nào mang lại được.
