Trên chợ mạng có nhiều địa chỉ rao bán loại cua đặc sản này với giá tới 250.000 đồng/kg. Với đôi càng nhỏ phủ lông mịn như nhung và vị thịt béo ngọt, cà ra còn có mặt trong các nhà hàng.
Ở vùng đồng bằng Bắc Bộ, ngoài những món quen thuộc như cá sông, tôm đồng, còn có một loại cua khá đặc biệt mang tên cà ra. Đây là loài cua sông hiếm, ít người biết đến, nhưng lại gắn liền với văn hóa ẩm thực của Hải Phòng và một số tỉnh ven sông Hồng. Người dân địa phương còn gọi cà ra bằng nhiều cái tên khác như cua ra, cua lông hay cua sông, tùy theo tập quán từng vùng.
Điểm nhận dạng của cà ra rất dễ nhớ: phần đầu càng của chúng có một chùm lông mượt như nhung. Khác với nhiều loài cua hay ghẹ vốn có một càng to một càng nhỏ, cà ra lại sở hữu đôi càng nhỏ nhắn và tám cẳng thon dài. Chúng chỉ sinh sống trong môi trường nước ngọt tự nhiên, đào hang ở bờ kè hoặc ruộng nước sâu.
Theo kinh nghiệm dân gian, mùa cua và mùa cà ra khác hẳn nhau: “Cua tháng ba, cà ra tháng tám”. Thực tế, cà ra bắt đầu xuất hiện từ tháng tám âm lịch, nhưng ngon nhất phải đợi đến tháng chín, tháng mười. Vào thời điểm này, thịt cà ra săn chắc, gạch đầy, mùi vị béo ngậy. Người săn bắt thường phải đi vào ban đêm, bởi chúng chỉ chịu rời hang đi kiếm ăn khi trời tối. Không ít người ví việc bắt cà ra như một thú săn đặc sản, vừa vất vả vừa thú vị.
Ở xã Nguyễn Đại Năng, Hải Phòng, nhiều gia đình vẫn lưu truyền cách chọn cà ra ngon. Con nào vỏ vàng thường chắc thịt, bụng đầy gạch; con vỏ đen thịt càng ngọt, tuổi cua đã già nên ăn càng đậm đà. Riêng loại vỏ xanh trắng thường được khuyên tránh mua, vì thịt nhạt và ít gạch.
Cà ra ngày nay không còn nhiều như trước, sản lượng giảm mạnh do môi trường thay đổi và khai thác quá mức. Chính vì vậy, giá bán của chúng khá cao. Bán buôn thường ở mức 150.000 đồng/kg, nhưng nếu chọn những con ngon, gạch nhiều thì giá có thể dao động từ 200.000 đến 250.000 đồng/kg. Loại to chừng 4 - 5 con/kg thì giá cao hơn, chừng 300.000 đồng/kg. Dù vậy, thực khách sành ăn vẫn sẵn sàng chi tiền, bởi vị ngọt béo của cà ra khó có loài cua nào sánh kịp.
Trong ẩm thực, cà ra có thể chế biến theo nhiều cách. Người dân hay làm món rang me, hấp hoặc nấu canh chua. Tuy nhiên, đặc sắc nhất phải kể đến lẩu cà ra. Món lẩu này tận dụng phần gạch béo để tạo vị ngọt tự nhiên cho nước dùng, kết hợp thêm chút chua thanh. Khi thả cà ra còn sống vào nồi, vỏ chúng nhanh chóng mềm ra, ăn vừa ngọt vừa dễ thưởng thức, không cần dùng kìm kẹp như khi ăn ghẹ hay cua biển.
Chị Ngọc (ở Hà Nội) chia sẻ, cua cà ra mang một hương vị rất riêng, khó có thể so sánh với cua biển hay ghẹ. Thịt cua ngọt thanh, đặc biệt phần càng và chân mềm nên không cần dụng cụ hỗ trợ khi thưởng thức.
"Loại cua này có thể chế biến theo nhiều cách. Con nhỏ thường được xay nhuyễn nấu canh, tạo vị ngọt tự nhiên cho món ăn. Con to thì đem hấp bia, thịt thơm và chắc, ăn rất đưa miệng. Nếu muốn chuẩn bị bữa ăn cầu kỳ hơn, cua cà ra còn có thể dùng để nấu lẩu. Khi ấy, chân và càng được giã lọc lấy nước làm nước dùng, phần thân để nguyên thả vào nồi, tạo nên hương vị đậm đà, thích hợp cho những bữa sum họp ngày lạnh", chị Ngọc nói thêm.
