Giống chanh này có vỏ mỏng, mùi thơm đậm, ra hoa, đậu trái liên tục suốt bốn mùa, mang lại giá trị kinh tế ổn định cho người trồng.
Chuyên trang Medical News Today của Mỹ đánh giá chanh là một trong những loại quả thuộc nhóm tốt nhất thế giới. Ở Việt Nam, chanh có nhiều loại, nổi bật hơn cả phải kể tới giống chanh tứ quý được trồng ở Tây Ninh.
Chanh tứ quý là giống chanh được nhiều nhà vườn và hộ gia đình ưa chuộng nhờ khả năng cho trái quanh năm, sai quả và dễ chăm sóc. Đúng như tên gọi “tứ quý”, cây có thể ra hoa, đậu trái liên tục suốt bốn mùa, giúp người trồng gần như lúc nào cũng có chanh để thu hoạch, phục vụ nhu cầu gia đình hoặc kinh doanh nhỏ lẻ.
Chanh tứ quý thuộc nhóm cây thân gỗ nhỏ, chiều cao trung bình từ 2–3m nếu trồng tự nhiên, có thể thấp hơn khi được cắt tỉa tạo tán. Cây sinh trưởng khỏe, tán rộng vừa phải, cành nhiều và dẻo dai. Lá xanh đậm, dày, hình bầu dục, mép hơi lượn sóng, có mùi tinh dầu đặc trưng khi vò nhẹ.
Giống chanh này thích hợp với khí hậu nhiệt đới, chịu nắng tốt, có thể trồng ở nhiều vùng khác nhau từ đồng bằng đến ven đô. Cây không quá kén đất, tuy nhiên phát triển tốt nhất trên đất tơi xốp, thoát nước tốt và giàu dinh dưỡng. Trái chanh tứ quý có kích thước trung bình đến lớn, hình tròn hoặc hơi bầu dục. Vỏ màu xanh đậm khi còn non, chuyển xanh nhạt hoặc ngả vàng khi chín. Vỏ tương đối mỏng, nhiều tinh dầu, mùi thơm mạnh.
Điểm khiến nhiều nông dân mạnh dạn chuyển đổi sang trồng chanh tứ quý chính là thời gian thu hoạch khá ngắn. Chỉ sau khoảng 8–10 tháng xuống giống, cây đã bắt đầu cho lứa quả đầu tiên. Thay vì phải chờ đợi vài năm như nhiều loại cây ăn trái khác, người trồng có thể thu hái liên tục nhiều đợt trong năm, nhờ đó dòng tiền quay vòng nhanh và giảm bớt áp lực đầu tư ban đầu.
Chanh tứ quý còn được biết đến với tên gọi quen thuộc là chanh không hạt. Giống chanh này có nguồn gốc từ Mỹ, sinh trưởng khỏe, thích nghi tốt với điều kiện khí hậu nhiệt đới. Cây phát triển nhanh, tán vừa phải, ít sâu bệnh nghiêm trọng. Quả thường có vỏ mỏng, màu xanh sáng khi già, mọng nước, vị chua thanh và mùi thơm đậm. Hàm lượng vitamin C cao giúp loại chanh này được thị trường ưa chuộng, nhất là vào mùa nắng nóng.
Ở những vùng chuyên canh tại Tây Ninh, chanh tứ quý đang dần khẳng định vai trò là cây trồng chủ lực. Với mật độ khoảng 1.200–1.700 cây/ha, sản lượng trung bình có thể đạt 10–12 tấn quả mỗi năm. Giá bán tại vườn dao động từ 10.000–20.000 đồng/kg và có thể tăng lên 30.000–40.000 đồng/kg vào thời điểm cao điểm tiêu thụ.
Về kỹ thuật, chanh tứ quý không quá “khó tính”. Cây có thể trồng trên nhiều loại đất như đất phù sa, đất pha cát hay đất vườn cải tạo, miễn là đảm bảo thoát nước tốt. Giai đoạn đầu cần chú ý giữ ẩm để cây bén rễ, đồng thời bón phân định kỳ và cắt tỉa cành tạo độ thông thoáng. Khi cây ra hoa, việc duy trì độ ẩm và che chắn hợp lý trong mùa khô giúp tăng tỷ lệ đậu trái.
Không chỉ tiêu thụ dưới dạng quả tươi, chanh tứ quý còn được sử dụng để sản xuất nước cốt, tinh dầu, đồ uống và nhiều sản phẩm chế biến khác. Một số hộ nông dân đã liên kết với hợp tác xã, đầu tư thêm khâu sơ chế, đóng gói để đưa sản phẩm vào siêu thị và cửa hàng thực phẩm sạch, nâng cao giá trị đầu ra.
