Loại quả rừng này có màu sắc bắt mắt, được nhiều người ưa chuộng khi thời tiết chuyển lạnh. Hiện, chúng đang được rao bán trên chợ mạng với giá khoảng 75.000 đồng/kg.
Những ngày này, khi tiết trời bắt đầu se lạnh cũng là thời điểm trái chanh đào rừng vào mùa. Dạo quanh chợ mạng, nhiều địa chỉ bán đặc sản Tây Bắc rao bán chanh đào rừng với giá từ 55.000-75.000 đồng/kg. Người bán giới thiệu đây là chanh đào mọc trên núi đá, chỉ vào mùa trong khoảng thời gian ngắn.
Dù mới xuất hiện trong vài năm trở lại đây nhưng chanh đào rừng đã nhanh chóng trở thành “món hàng hot” được nhiều chị em thành phố đặt mua để ngâm mật ong, ngâm đường phèn hoặc pha nước giải khát.
Chị Hải (người bán chanh đào rừng trên chợ mạng) chia sẻ: "Cây chanh đào rừng có ở các vùng núi phía Bắc như Sơn La, Phú Thọ, Lạng Sơn... Chúng mọc tự nhiên trong rừng hoặc được người dân trồng rải rác trên các triền đồi cao.
Khác với chanh đào trồng thông thường có thể có quanh năm, chanh đào rừng chỉ xuất hiện trong khoảng 1-2 tháng, từ tháng 9 đến tháng 10 âm lịch. Chính vì thời vụ ngắn nên cứ đến mùa, loại quả này lại cháy hàng trên chợ mạng".
Về đặc điểm bên ngoài, chanh đào rừng có lớp vỏ xù xì, màu đỏ hồng khi chín, ruột bên trong cũng ánh hồng rực rỡ, khác hẳn với sắc vàng nhạt của chanh thường. Do sinh trưởng trong điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng đặc thù của vùng núi cao, quả chanh đào rừng thơm nồng, mọng nước và đậm vị hơn. Mỗi kg thường có từ 12–20 quả, kích thước vừa phải, tròn đều.
Theo kinh nghiệm của người dân địa phương, khi chọn chanh đào rừng để ngâm mật ong hoặc đường phèn, nên chọn quả vỏ dày, kích thước vừa phải. Phần tinh dầu ở vỏ và hạt mới là “linh hồn” tạo nên công dụng chữa ho, giảm viêm họng. Những quả to, nhiều nước hơn thường được dùng để pha nước uống hoặc làm gia vị cho các món ăn.
Anh Tiến (người trồng chanh đào rừng ở Sơn La) cho hay: "Trước đây, cây chanh đào mọc hoang trong rừng, đến mùa bà con vào hái về dùng. Nhưng mấy năm gần đây, khách ở thành phố chuộng loại chanh này nên nhiều hộ đã trồng thêm trên đồi để bán. Cây dễ trồng, ít sâu bệnh, lại sai quả. Vào mùa thu hoạch, mỗi ngày tôi hái cả tạ chanh gửi cho khách ở các tỉnh.
Họ mua về để ngâm mật ong trị ho, đau họng hoặc làm nước giải khát. Chanh này khó vận chuyển, khách mua về thường được khuyên ngâm sớm để giữ được mùi thơm và vị tươi".
Không chỉ có giá trị làm thực phẩm, chanh đào rừng còn là vị thuốc dân gian quý. Vỏ và lá chứa nhiều tinh dầu có tác dụng trị ho, cảm cúm, hạ sốt, thường được nấu cùng các loại lá khác để xông giải cảm. Trong khi đó, ruột quả chứa nhiều vitamin A, B1, B2 và đặc biệt là vitamin C, giúp kháng viêm, giải nhiệt, tiêu độc và tăng sức đề kháng.
"Mình biết đến chanh đào rừng cách đây khoảng hai năm, nhờ một chị đồng nghiệp người Sơn La giới thiệu. Khác hẳn với chanh ta hay chanh đào trồng thông thường, chanh đào rừng có hương thơm đậm, vỏ dày vừa phải, màu sắc lại bắt mắt, nhìn thôi đã thấy thích. Từ đó, năm nào đến mùa, mình cũng phải đặt mua vài kg để ngâm đường phèn hoặc mật ong cho cả nhà dùng dần", chị Lan Anh (ở phường Nghĩa Đô, Hà Nội) chia sẻ.
