Nhờ dễ trồng, ít sâu bệnh, phát triển quanh năm, rau lỗ bình mang lại nguồn thu ổn định cho người dân. Rau này vốn mọc ở hàng rào, ven suối, dân trồng chỉ khoảng 2-3 tháng là thu hoạch.
Nếu chỉ nhìn thoáng qua, nhiều người dễ nhầm rau lỗ bình với rau càng cua, loại rau quen thuộc ở miền Tây Nam Bộ. Thế nhưng, rau lỗ bình lại là loài rau dại đặc trưng của những vùng núi cao, rừng sâu hay ven các con suối mát lành, phân bố từ Nam ra Bắc. Loài rau này mọc nhiều ở khu vực Tây Bắc như Tuyên Quang, Lào Cai, và cả Tây Nguyên nơi có khí hậu ôn hòa, đất đai màu mỡ như Đắk Lắk, Gia Lai.
Rau lỗ bình có vị chua dịu, thanh mát, giòn ngọt và sắc xanh bắt mắt. Từ loài rau dân dã này, người ta sáng tạo nên nhiều món ngon nổi tiếng: salad rau lỗ bình, rau lỗ bình xào tỏi, bánh xèo rau lỗ bình, lẩu gà rau lỗ bình, hay đơn giản là đĩa rau luộc chấm kho quẹt...
Không chỉ là món ngon trên mâm cơm, rau lỗ bình còn được dân gian xem như vị thuốc quý. Thân cây được dùng để hỗ trợ điều trị viêm họng, viêm phế quản mãn tính, phong tê thấp, đau nhức xương khớp hay sưng đau do chấn thương.
Những năm gần đây, rau lỗ bình đã trở thành đặc sản được nhiều người tìm mua. Trên các sàn thương mại điện tử, loại rau này được bán với giá khoảng 100.000 đồng/kg. Ngoài nguồn rau hái từ tự nhiên, một số địa phương như Lâm Đồng còn nhân giống và trồng rau lỗ bình quy mô lớn trong nhà kính, vừa đáp ứng nhu cầu thị trường, vừa giữ giống rau quý.
Theo người dân địa phương, rau lỗ bình là loại cây rất dễ trồng. Là cây mọc hoang dã, chúng có sức sống mạnh mẽ, khả năng thích nghi cao với nhiều điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng khác nhau. Chỉ cần đất đủ ẩm, rau sẽ phát triển nhanh chóng, xanh tốt quanh năm. Người trồng chỉ cần làm đất tơi xốp, giữ độ ẩm ổn định và cung cấp nước tưới đều đặn, rau sẽ mọc dày, lá to, non mướt. Nhờ đặc tính sinh trưởng mạnh, rau lỗ bình không cần sử dụng thuốc trừ sâu hay phân bón hóa học, hầu như không bị sâu bệnh hại, vì vậy đây là loại rau sạch, an toàn tuyệt đối cho người tiêu dùng.
Một người trồng rau lỗ bình chia sẻ: “Rau lỗ bình sống khỏe lắm, không cần phun thuốc gì cả. Mình chỉ cần tưới đủ nước là rau lên rất tốt. Không tốn công chăm sóc nhiều mà vẫn có rau sạch để cung cấp cho thị trường. Khoảng 3 tháng là thu hoạch”. Chính đặc điểm dễ trồng, ít công chăm sóc và ít rủi ro đã khiến nhiều hộ dân chọn loại rau này để phát triển mô hình kinh tế nhỏ tại vườn nhà.
Khi thu hoạch, rau lỗ bình được hái cẩn thận và đóng gói để cung cấp cho các nhà hàng, quán ăn hoặc các cửa hàng chuyên bán rau sạch. Nhiều nơi còn liên kết với các nông hộ, cung cấp giống, hướng dẫn kỹ thuật trồng và thu hoạch để đảm bảo nguồn rau ổn định, chất lượng đồng đều. Nhờ đó, rau lỗ bình không chỉ phục vụ nhu cầu trong vùng mà còn được đưa đi tiêu thụ tại các đô thị lớn, nơi người tiêu dùng đang có xu hướng tìm về thực phẩm tự nhiên, không hóa chất.
Trong bối cảnh nhiều loại rau trồng phổ biến bị lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón hóa học, gây ô nhiễm môi trường và tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng tới sức khỏe con người, rau lỗ bình nổi lên như một lựa chọn thay thế an toàn. Với khả năng chống chịu sâu bệnh tự nhiên, không cần can thiệp hóa chất, rau giữ được hương vị đặc trưng, vị thanh mát tự nhiên và giá trị dinh dưỡng cao.
Ngoài ra, việc trồng rau lỗ bình còn góp phần bảo tồn và phát huy nguồn rau rừng bản địa vốn đang dần mai một do khai thác quá mức. Nhiều hộ dân cho biết, chỉ với diện tích vài sào đất ẩm, họ có thể thu hoạch liên tục quanh năm, mang lại thu nhập ổn định mà không tốn nhiều chi phí đầu tư. Một số nơi còn kết hợp trồng rau lỗ bình với mô hình du lịch sinh thái, cho du khách trải nghiệm thu hái rau rừng và thưởng thức các món ăn dân dã, tạo thêm giá trị kinh tế bền vững.
Nhờ những ưu điểm vượt trội như dễ trồng, sạch tự nhiên, ít sâu bệnh, chi phí thấp mà hiệu quả cao, mô hình trồng rau lỗ bình đang được nhiều địa phương khuyến khích nhân rộng. Không chỉ góp phần đa dạng hóa nguồn rau sạch cho thị trường, mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế xanh, thân thiện với môi trường cho người dân nông thôn.
Với tiềm năng sẵn có, nếu được đầu tư đúng hướng, loại rau này hoàn toàn có thể trở thành cây trồng kinh tế hiệu quả, vừa giúp người dân cải thiện thu nhập, vừa đáp ứng xu hướng tiêu dùng của thị trường.
