Vào ngày mùng 1 đầu tháng, nhiều người đi chùa, làm việc thiện để khởi đầu tháng mới thuận lợi. Bên cạnh đó, nghi thức thắp hương cũng được thực hiện cẩn trọng, tránh những điều kiêng kỵ để giữ gìn sự trang nghiêm và linh thiêng.
3 việc nên làm vào ngày mùng 1 tháng 9 âm lịch
Đi chùa, làm việc thiện
Đi chùa và làm việc thiện vào sáng mùng 1 đã trở thành một nét đẹp văn hóa tâm linh của người Việt, được gìn giữ và truyền lại qua nhiều thế hệ. Người ta tin rằng, lễ Phật đầu tháng không chỉ là cách cầu bình an, may mắn cho bản thân và gia đình mà còn giúp tâm hồn trở nên nhẹ nhõm, buông bỏ muộn phiền, đón nhận những điều tốt lành.
Bên cạnh đó, làm việc thiện vào ngày này cũng là một cách tích đức, tạo phúc để khởi đầu tháng mới suôn sẻ. Đó có thể là một hành động giúp đỡ người khác, một lời nói tử tế hay đơn giản là tránh gây tổn hại đến ai. Những việc làm nhỏ nhưng mang ý nghĩa lớn, bởi như ông bà ta từng nói: “Làm lành gặp lành, gieo nhân nào gặt quả nấy”. Khởi đầu tháng bằng lòng tốt chính là cách mời gọi phúc khí và niềm vui vào cuộc sống.
Chọn giờ đẹp để lên hương
Giờ đẹp lên hương trong ngày mùng 1 đầu tháng là khởi khí khai lộc cho toàn bộ một tháng. Bởi vậy, bạn cần thắp hương vào khung giờ đẹp để gia tăng những điều may mắn, bình an trong suốt một tháng.
Chuyên gia phong thuỷ Song Hà cho biết có 3 khung giờ đẹp để lên hương gồm:
Giờ Mão (5 giờ - 7 giờ)
Giờ Thìn (7 giờ - 9 giờ)
Giờ Mùi (13 giờ - 15 giờ)
Chuẩn bị mâm cúng chu đáo
Chuẩn bị mâm cúng chu đáo là một phần quan trọng trong nghi lễ thắp hương ngày đầu tháng. Tùy theo điều kiện từng gia đình và phong tục từng vùng mà mâm lễ có thể đơn giản hoặc đầy đủ, nhưng những lễ vật cơ bản thường bao gồm: nén hương, hoa quả, trầu cau, vàng mã, đồ chay và bánh kẹo. Đây là những lễ vật tượng trưng cho lòng thành kính và sự biết ơn dâng lên tổ tiên, thần linh.
Khi bày biện lễ vật, cần sử dụng bát, đĩa, đũa, thìa riêng, sạch sẽ và tốt nhất là đồ mới, tránh dùng chung với các sinh hoạt hằng ngày để giữ sự trang nghiêm. Ngoài ra, hoa quả và lễ mặn nên được bày riêng: hoa quả đặt trên ban thờ chính, còn lễ mặn kê thêm bàn ở phía dưới rồi mới thắp hương. Cách sắp xếp rõ ràng, tách bạch này thể hiện sự tôn trọng và gìn giữ nét đẹp truyền thống trong tín ngưỡng thờ cúng.
Những điều cần lưu ý khi thắp hương ngày mùng 1 đầu tháng
Không lên hương vào 3 khung giờ đại kỵ
Theo quan niệm dân gian, giờ Tý (23h – 1h sáng) là lúc âm khí mạnh nhất trong ngày, dễ mở đường cho các nguồn năng lượng xấu xâm nhập vào nhà. Nếu thắp hương vào thời điểm này, gia chủ có thể vô tình làm mất cân bằng trường khí, khiến không gian sống trở nên bất an, dễ gặp xui rủi thay vì đón điều lành.
Trong khi đó, giờ Dậu (17h – 19h tối) là lúc ngày và đêm giao thoa, âm khí bắt đầu tăng. Việc thắp hương vào giờ này được cho là không tốt, dễ hấp dẫn năng lượng tiêu cực, ảnh hưởng đến không gian thờ tự cũng như vận khí của gia đình.
Giờ Ngọ (11h – 13h trưa) tuy là lúc dương khí mạnh nhất trong ngày nhưng lại không phải thời điểm phù hợp để thắp hương. Dân gian tin rằng vào giờ này, linh hồn tổ tiên khó cảm nhận được lời khấn nguyện của con cháu. Do vậy, nếu thắp hương vào giờ Ngọ, lời cầu khấn có thể không được “các cụ chứng giám”, khiến nghi lễ mất đi sự linh thiêng và ý nghĩa vốn có.
Tránh thắp hương số chẵn
Nhiều người thường không để ý đến số lượng nén hương khi thắp, nhưng theo quan niệm phong thủy, số chẵn mang tính âm, dễ làm mất cân bằng trường khí, ảnh hưởng không tốt đến vận may và sự hòa thuận trong gia đình.
Vì vậy, dù là ngày thường, ngày rằm hay mùng 1 đầu tháng, người thắp hương nên chọn số lẻ (1, 3, 5…) để thể hiện sự tôn kính, duy trì cân bằng âm dương và giữ được sự linh thiêng của nghi lễ cúng bái. Đây cũng là cách thể hiện sự thành tâm và tôn trọng đối với tổ tiên, thần linh.
Tránh thắp hương quá nhiều và liên tục
Tránh thắp hương quá nhiều và liên tục là một cách bảo vệ sức khỏe và giữ gìn không gian sống trong lành. Khói hương khi đốt ra chứa nhiều hạt và hợp chất hóa học có thể gây kích ứng đường hô hấp, đặc biệt nguy hiểm với những người mắc các bệnh về phổi hoặc hen suyễn. Vì thế, nên thắp hương ở mức vừa phải, ưu tiên không gian thông thoáng để hạn chế ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.
Khi làm lễ không nói tục chửi bậy
Trong lúc làm lễ, mọi người xung quanh cần giữ sự trang nghiêm, không nói tục chửi bậy. Người thắp hương phải thành tâm, tập trung, tránh vừa cúng vừa sử dụng điện thoại hoặc làm việc riêng. Người trực tiếp đứng cúng (thắp hương) cần giữ thân tâm thanh tịnh từ đêm cuối tháng âm lịch: kiêng chuyện chăn gối, ân ái nam nữ.
Tránh mặc trang phục không trang nghiêm
Khi thực hiện nghi lễ thắp hương bàn thờ, nếu gia chủ ăn mặc không chỉnh tề, đây được xem là hành động thiếu sự tôn trọng với thần linh và gia tiên. Vì thế, điều quan trọng nhất chính là trang phục, người thắp hương cần ăn mặc chỉnh tề, giữ cho tay chân luôn sạch sẽ, thắp hương 1 cách trang nghiêm và trang trọng.
Văn khấn gia tiên mùng 1 tháng 9 âm lịch
Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị tôn thần.
Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị tôn thần.
Con kính lạy Cao tằng tổ khảo, Cao tằng tổ tỷ, thúc bá, đệ huynh, cô di, tỷ muội họ nội họ ngoại.
Tín chủ (chúng) con là... ngụ tại…
Hôm nay là ngày mùng 1 tháng 9, tín chủ chúng con thành tâm sắm lễ, hương hoa trà quả, thắp nén tâm hương dâng lên trước án.
Chúng con kính mời ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long mạch, Tài thần. Cúi xin các ngài giáng lâm trước án chứng giám lòng thành thụ hưởng lễ vật.
Chúng con kính mời các cụ Tổ khảo, Tổ tỷ, chư vị hương linh gia tiên nội ngoại…, cúi xin thương xót con cháu linh thiêng hiện về, chứng giám tâm thành, thụ hưởng lễ vật.
Tín chủ con lại kính mời các vị tiền chủ, hậu chủ ngụ tại nhà này, đất này đồng lâm án tiền, đồng lai hâm hưởng. Xin các ngài độ cho chúng con thân cung khang thái, bản mệnh bình an, bốn mùa không hạn ách, tám tiết hưởng vinh quang thịnh vượng.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Phục duy cẩn cáo!
Văn khấn Thổ công, thần linh ngày mùng 1 tháng 9
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Con lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương
Con kính lạy ngài Đông thần quân
Con kính lạy ngài Bản gia thổ địa Long mạch
Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Phúc đức Tôn thần
Con kính lạy ngài tiền hậu địa chủ Tài thần
Con kính lạy các Tôn thần cai quản trong khu vực này.
Tín chủ (chúng) con là: ..........................................
Ngụ tại: ........................
Hôm nay là ngày 1 tháng 9 năm Ất Tỵ 2025, tín chủ con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật, kim ngân trà quả đốt nén hương thơm dâng lên trước án.
Chúng con thành tâm kính mời: Ngài kim niên đương cai Thái Tuế chí đức Tôn thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương, ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân, ngài Bản gia Thổ địa, Long mạch Tôn thần, các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Phúc đức chính thần, các vị Tôn thần cai quản trong khu vực này.
Cúi xin các Ngài nghe thấu lời mời xót thương tín chủ giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù trì tín chủ chúng con toàn gia an lạc, công việc hanh thông, người người được bình an, lộc tài tăng tiến, tâm đạo mở mang, sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
* Thông tin trong bài mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm!
