Rằm tháng Giêng là dịp lễ quan trọng bậc nhất trong đời sống tâm linh người Việt. Bên cạnh việc chuẩn bị mâm lễ chu đáo, gia chủ cũng cần lưu ý những điều kiêng kỵ để tránh phạm phải những sai sót không đáng có.
3 thứ tuyệt đối không dùng khi cúng rằm tháng Giêng
Thủ lợn
Trong dịp cúng rằm tháng Giêng, nhiều gia đình Việt có thể chuẩn bị cả lễ chay lẫn lễ mặn tùy theo điều kiện và phong tục từng nhà. Tuy nhiên, thủ lợn lại là lễ vật không được khuyến khích dâng cúng trong ngày này.
Theo quan niệm dân gian, việc sát sinh để cúng tế vào dịp đầu năm có thể ảnh hưởng đến phúc đức của gia đình. Vì vậy, thay vì dâng thủ lợn, gia chủ có thể lựa chọn những món lễ khác giản dị và trang nhã hơn, vừa thể hiện lòng thành kính với tổ tiên, vừa để con cháu thụ lộc trong sự an hòa, nhẹ nhàng.
Hoa giả, trái cây giả
Câu nói “Cúng cả năm không bằng rằm tháng Giêng” đủ cho thấy ý nghĩa đặc biệt của ngày lễ này trong đời sống tâm linh người Việt. Nhiều gia đình vì tiện lợi nên bày hoa giả, trái cây giả lên ban thờ bởi chúng có màu sắc bắt mắt, không lo héo úa.
Tuy nhiên, trong lễ cúng rằm tháng Giêng, việc sử dụng hoa và quả giả được xem là không phù hợp. Thờ cúng cần sự chân thành, thanh tịnh, có sao dâng vậy, nên ưu tiên hoa tươi, trái cây tươi để dâng lên thần Phật và tổ tiên. Những loại hoa như cúc vàng, cúc trắng, huệ trắng… với màu sắc trang nhã, hương thơm dịu nhẹ thường được lựa chọn vì mang ý nghĩa thanh khiết, trang nghiêm.
Tiền giả
Khi làm lễ, nhiều gia đình có thói quen đặt lên ban thờ một khoản tiền nhỏ do chính mình làm ra, thể hiện tấm lòng và ước mong tài lộc. Số tiền nhiều hay ít tùy điều kiện mỗi nhà, không có quy định cứng nhắc.
Tuy nhiên, tiền dâng cúng cần là tiền thật và được làm ra bằng công sức chân chính. Tuyệt đối không nên sử dụng tiền giả hoặc tiền có nguồn gốc bất minh, bởi việc dâng lễ quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm và sự trong sạch của người cúng.
Năm Bính Ngọ, tuổi nào nên thận trọng trong ngày Rằm tháng Giêng?
Rằm tháng Giêng năm 2026 rơi vào ngày 15 Âm lịch, tức ngày Ất Mão theo can chi. Xét theo quy luật xung khắc của địa chi, những người thuộc tuổi Kỷ Dậu, Đinh Dậu và Tân Mùi được cho là dễ gặp sự xung khắc trong ngày này nên cần lưu tâm hơn khi thực hiện nghi lễ.
Nếu thuộc các tuổi trên và trực tiếp đứng ra làm lễ, gia chủ nên giữ tinh thần an tĩnh, trang nghiêm hơn thường lệ. Trường hợp cảm thấy chưa thật sự yên tâm, có thể nhờ người thân trong gia đình có tuổi hợp hơn thay mặt thắp hương chính để mọi việc diễn ra hanh thông, trọn vẹn.
Văn khấn Thần linh (Thổ Công, Thổ Địa, vị thần cai quản) rằm tháng Giêng
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật. Con kính lạy Hoàng thiên Hậu thổ chư vị Tôn thần. Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị Tôn thần.
Tín chủ con là: … Ngụ tại: …
Hôm nay là ngày Rằm tháng Giêng năm ..., gặp tiết Nguyên Tiêu, tín chủ con lòng thành sắm sửa lễ vật, hương hoa, trà quả, thắp nén tâm hương dâng lên trước án.
Chúng con kính mời ngài Bản cảnh Thành hoàng, chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long mạch, Tài thần. Cúi xin các ngài linh thiêng giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.
Cầu xin các vị phù hộ độ trì cho toàn thể gia đình chúng con quanh năm khỏe mạnh, công việc hanh thông, thái bình an lạc.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Văn khấn Gia tiên rằm tháng Giêng
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật. Con kính lạy các cụ Tổ khảo, Tổ tỷ, bá thúc huynh đệ, cô di tỷ muội nội ngoại họ...
Tín chủ con là: … Ngụ tại: …
Hôm nay ngày Rằm tháng Giêng, tiết Nguyên Tiêu, con cháu tưởng nhớ công ơn sinh thành dưỡng dục của tổ tiên. Tín chủ con thiết lập hương án, sắm sửa lễ vật, kính mời hương linh tổ tiên cùng về thụ hưởng lễ vật.
Cúi xin các cụ phù hộ cho con cháu trong nhà luôn được hòa thuận, vận may tới cửa, mọi điều tốt lành, sở cầu như ý.
Tín chủ con lại kính mời các vị tiền chủ, hậu chủ ngụ tại đất này cùng về hưởng lễ, phù hộ độ trì cho chúng con.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Lưu ý thứ tự cúng Rằm tháng Giêng: Cúng Thần linh trước, cúng Gia tiên sau.
Lễ vật: Tùy tâm, có thể là lễ mặn (thịt gà, xôi, canh) hoặc lễ chay (hoa quả, chè trôi nước).
* Thông tin trong bài mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm!
