Đối đầu âm ỉ, sau đó cùng đứng chung một hàng trong ngày ông Hà Hồng Sân mất, 4 người vợ, 17 người con đã làm nên câu chuyện "cung đấu" hiếm thấy ở Macau.
Lịch sử giới tài phiệt châu Á, hiếm gia tộc nào vừa giàu, vừa phức tạp và màu sắc cung đấu như gia đình Hà Hồng Sân - người được truyền thông gọi "vua sòng bài Macau". Ông có 4 vợ, được công chúng gọi là 4 phòng, cùng 17 người con. Trong nhiều thập niên, gia đình này vừa là liên minh quyền lực, vừa là chiến trường ngầm mà trọng tâm tranh giành là tài sản, ảnh hưởng, quyền kế vị.
Điều đặc biệt, dù từng ganh đua dữ dội trong nội bộ, họ luôn xuất hiện trước công chúng với hình ảnh đại gia đình đoàn kết.
Ông Hà Hồng Sân và 4 người vợ. Ảnh: Weibo
4 phòng, 4 thế lực
Chính thất của ông Hà Hồng Sân - bà Lê Uyển Hoa - xuất thân từ gia đình danh giá Macau gốc Bồ Đào Nha. Cuộc hôn nhân với bà giúp ông bước vào giới thượng lưu Macau những năm 1940, để rồi tung hoành ngang dọc Hoa Nam. Hai người có với nhau 4 con đủ nếp, tẻ, tuy nhiên như một định mệnh tai ngược, họ không yên ổn: bà ốm nặng, con trai cả tử nạn xe hơi, con gái gặp vấn đề tâm lý kéo dài. Hành trình nhiều biến cố này đẩy đưa ông Hà Hồng Sân bắt đầu mở rộng các mối quan hệ tình cảm, để rồi dần rời xa vợ cả.
Nhị phòng, do bà Lam Quỳnh Anh làm chủ, xuất hiện. Được đánh giá là thế lực mạnh nhất trong hậu cung họ Hà, từ cuối thập niên 1950, bà Lam dần trở thành nội tướng thực sự của gia tộc. Nhị phòng sinh nhiều nhân vật quan trọng nhất cho đế chế họ Hà, gồm Hà Siêu Quỳnh, Hà Du Long, Hà Siêu Hà và Hà Siêu Nghi. Đây là nhóm con cái được đánh giá có học vấn cao, nói tiếng Anh tốt, am hiểu tài chính quốc tế và được đích thân ông Hà đào tạo kế nghiệp từ rất sớm. Nhiều nhà quan sát Hong Kong cho rằng từ thập niên 1980, Hà Hồng Sân đã ngầm xem Hà Siêu Quỳnh "là người kế vị phù hợp nhất" - theo Chinatimes.
Thời điểm này, quan hệ giữa nhị phòng và đại phòng "nhìn chung khá xa cách". Tuy nhiên, một tờ báo Singapore từng cho hay, trong một phát biểu, Hà Siêu Hùng, con bà cả cho hay mẹ "trở nên nghiện rượu và thuốc lá nặng hơn khi bà Lam Quỳnh Anh xuất hiện".
Tam phòng - bà Trần Uyển Trân - "là một nốt lặng trung lập và khôn khéo", xuất hiện sau đó - theo Eastweek. Vốn là y tá riêng chăm sóc bà cả trước khi trở thành bạn đời của ông Hà, bà Trần sinh cho chồng ba con, hai gái một trai. Khác với các bà trước - sau, tam phòng giữ quan hệ mềm dẻo với cả đại phòng, nhị phòng lẫn tứ phòng. Trong nhiều biến động sau này, họ đóng vai trò "cán cân". Điều này càng thể hiện rõ khi có sự xuất hiện của nhân vật thứ tư - bà Lương An Kỳ.
Được mô tả là người đàn bà tham vọng nhất, "tứ phòng" gây nhiều kình địch. Xuất thân bình dân, từng là giáo viên múa, bà gặp Hà Hồng Sân khi ông đã ngoài 60 tuổi. Khoảng cách tuổi tác hơn 30 năm khiến mối quan hệ từng bị bàn tán dữ dội. Tuy nhiên, người đàn bà họ Lương nhanh chóng chứng minh mình không đơn giản. Bà sinh cho ông 4 con gồm ba trai - một gái, sau đó lao vào kinh doanh, trực tiếp tham gia hệ thống casino và trở thành một nhân vật quyền lực, trực tiếp đối đầu nhị phòng. Trong một tuyên bố hiếm hoi, bà từng nói mình "không dựa vào ai" để làm nên chuyện.
50 năm sóng ngầm chốn hậu cung
Khi Hà Hồng Sân khỏe mạnh, quyền lực do ông nắm. Tuy nhiên, Từ khi ông ngã bệnh năm 2009, câu hỏi lớn nhất của Macau là: Ai sẽ kiểm soát đế chế họ Hà?
Đầu những năm 2010, nhị phòng và tứ phòng trở thành hai cực quyền lực. Nhị phòng, đứng đầu là Hà Siêu Quỳnh, kiểm soát mạng lưới tài chính, quan hệ quốc tế và các công ty niêm yết. Trong khi đó, tứ phòng có ảnh hưởng mạnh ở hệ thống casino truyền thống Macau. Bloomberg từng mô tả đây là cuộc cạnh tranh giữa người kế vị được chọn và người phụ nữ nắm quyền lực thực tế bên cạnh ông trùm.
Năm 2011 đánh dấu vụ tranh chấp tài sản căng thẳng nhất giữa các phe phái trong hậu cung họ Hà. Đây cũng là lần đầu tiên, cuộc chiến ngầm lần đầu biến thành kiện tụng, họp báo, phát ngôn mâu thuẫn và những màn xuất hiện gây sốc trên truyền hình. Trọng tâm tranh chấp nằm ở Lanceford - "chiếc két sắt" của Hà Hồng Sân. Theo Forbes, Lanceford nắm 31,7% cổ phần của STDM - công ty mẹ kiểm soát SJM Holdings, tập đoàn casino lớn nhất Macau thời điểm đó.
Trong lúc ông Hà Hồng Sân thập tử nhất sinh trong viện, SJM công bố phần lớn cổ phần trong Lanceford đã được chuyển sang cho tam phòng và 5 người con của nhị phòng. Chiến tuyến nhanh chóng được thiết lập, theo Forbes và Reuters, với phe nhị phòng, tam phòng đối đầu trực diện phe đại phòng và tứ phòng.
Điều gây sốc là, giữa hỗn loạn, ông Hà Hồng Sân bất ngờ chiến thắng Thần Chết, trở về. Khỏe lại, ông tuyên bố không đồng ý các công bố trước đó của SJM. Luật sư Gordon Oldham, đại diện cho ông, nói với báo chí, tài sản của ông đã bị chiếm đoạt một cách gian dối bởi một số thành viên trong gia đình. Doanh nhân sau đó kiện ra tòa, yêu cầu đóng băng giao dịch cổ phần Lanceford.
Bước ngoặt là, chỉ ít ngày sau, gia đình bất ngờ ra tuyên bố hòa giải, kèm theo tuyên bố chắc nịch của ông Hà: "Gia đình tôi rất đoàn kết, không có chuyện chiếm đoạt, giằng giật tài sản". Phát biểu của ông, còn có một đoạn đáng chú ý: "Những người sinh con cho tôi đều là vợ tôi", như một chủ ý đối xử công bằng.
Tài sản và quyền lực sau đó, được phân chia rõ: Nhị phòng tiếp tục nắm các vị trí trọng yếu tại STDM, Lương An Kỳ giữ ảnh hưởng lớn ở SJM, tam phòng vẫn có cổ phần, không phe nào bị loại hoàn toàn.
Trong những năm cuối đời của Hà Hồng Sân, khi quyền kiểm soát suy yếu dần, sự phân vai quyền lực giữa các con ông dần trở nên rất rõ. Bloomberg nhận định, liên minh lớn nhất khi đó thuộc về nhị phòng - tam phòng, tứ phòng, trong khi nhóm gần như bị gạt ra ngoài là đại phòng. Tuy nhiên, giữa họ, mọi thứ đã được phân mảng rạch ròi. Điều này thể hiện rõ rệt trong ngày Hà Hồng Sân qua đời, các con ông tề tựu ở đại sảnh viện để thông báo hiếu sự. Giữa dàn vợ con đông đúc của ông Hà, người phát ngôn, đứng vị trí trung tâm, là Hà Siêu Quỳnh, trọng tâm quyền lực của gia tộc họ Hà. Con của các bà khác lần lượt vây quanh. Bloomberg nhận định, đây là tín hiệu rõ nhất, cho thấy bà là người giữ vai trò dẫn dắt mới của gia tộc.
Từ đối đầu ngầm sang liên minh
Sau năm 2020, gia tộc họ Hà chuyển sang mô hình "đồng trị" - nơi quyền lực được chia sẻ đủ để không ai có thể hoàn toàn áp đảo người khác.
Các con của ông Hà Hồng Sân tề tựu. Ảnh: Weibo
Cho đến hiện tại, nhị phòng vẫn giữ ảnh hưởng lớn nhất trong hệ sinh thái họ Hà: Hà Siêu Quỳnh kiểm soát nhiều mảng chiến lược, Hà Siêu Phượng lãnh đạo SJM, Hà Du Long xây dựng đế chế casino riêng. Trong khi đó, tứ phòng chuyển sang xây dựng thương hiệu thế hệ trẻ: Hà Du Quân với Esports và công nghệ, Hà Siêu Doanh hoạt động xã hội và thời trang. Tam phòng, như thường lệ, vẫn là nhóm có cổ phần nhưng giữ hòa khí. Trong khi đó, đại phòng lụi tàn dần, do hai trong số bốn người con đã chết, không có hậu duệ trai. Hai người con gái còn sống, một hiện tuổi cao, sức yếu, bệnh tật; người còn lại thừa hưởng một số bất động sản lớn của họ Hà và chủ yếu tập trung vào nghệ thuật. Họ cũng giữ thái độ kín tiếng, phòng thủ, hạn chế tối đa giao tế với ba phòng còn lại.
Từ sau tang lễ của ông Hà Hồng Sân đến khoảng 2023-2026, truyền thông Hong Kong nhận thấy một thay đổi rất rõ. Các con của ông bắt đầu xuất hiện chung thường xuyên hơn. Họ cùng hiện diện ở lễ tưởng niệm, hoạt động từ thiện, chuỗi sự kiện doanh nghiệp của gia tộc. Năm 2024, 8 người con của ông trùm sòng bài còn cùng nhau tại sự kiện ra mắt khách sạn cao cấp. Phòng nhì và tứ phòng đứng cạnh nhau, nói cười vui vẻ. Nhiều dịp, Hà Siêu Quỳnh chủ động dự sinh nhật các em cùng cha, khác mẹ, thậm chí dành cho các em những lời "có cánh", bày tỏ yêu mến không giấu giếm.
Báo giới Hong Kong nhận định, khi Hà Hồng Sân còn sống, mọi phòng đều phải cạnh tranh để giành sự ưu ái, sự ảnh hưởng và quyền tiếp cận tài sản. Nhưng sau khi ông mất, họ phải học cách cùng tồn tại để giữ ổn định tài sản. Ngoài ra, môi trường học tập, làm việc quốc tế góp phần làm họ hiểu: Scandal gia tộc làm giảm giá trị thương hiệu.
Hà Siêu Quỳnh và em gái cùng cha khác mẹ, Hà Siêu Liên. Ảnh: Weibo
