Bệnh tay chân miệng ở trẻ em: Biểu hiện, dấu hiệu, hình ảnh nhận biếtBài viết được tham khảo ý kiến từ bác sĩ, chuyên gia

Ngày 04/09/2019 15:56 PM (GMT+7)

Bệnh tay chân miệng là bệnh phổ biến hay gặp ở trẻ em, là nỗi lo lắng của nhiều bậc cha mẹ khi con mình mắc phải nên cần phải nhận biết sớm những dấu hiệu ban đầu để có những giải pháp chữa trị kịp thời cho bé.

benh tay chan mieng o tre em: bieu hien, dau hieu, hinh anh nhan biet - 1

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng, Nguyên Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai.

benh tay chan mieng o tre em: bieu hien, dau hieu, hinh anh nhan biet - 2

PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng

Bệnh chân tay miệng ở trẻ em là gì?

Bệnh tay chân miệng ở trẻ em là một dạng bệnh lây nhiễm gặp nhiều ở trẻ dưới 10 tuổi. Bệnh có 2 thể, thể nặng và thể nhẹ:

- Bệnh tay chân miệng ở trẻ nhỏ do virus đường ruột coxsackievirus A16 (CA16) gây ra thể nhẹ có thể tự khỏi trong khoảng 7 - 10 ngày mà không nhất thiết phải điều trị. Bố mẹ có thể chăm sóc cho con khi có tổn thương ở da đi kèm sốt nhẹ hoặc không kèm sốt.

- Bệnh chân tay miệng ở trẻ nhỏ do virus đường ruột Enterovirus 71 (EV71) gây ra là dạng bệnh thể nặng, vô cùng nguy hiểm nếu không điều kịp thời thì rất dễ dẫn đến tử vong. Dạng này rất dễ để lại những biến chứng về các vấn đề thần kinh, viêm màng não, viêm não, ảnh hưởng đến hệ hô hấp.

Hình ảnh bệnh tay chân miệng ở trẻ em

benh tay chan mieng o tre em: bieu hien, dau hieu, hinh anh nhan biet - 3

Dấu hiệu nhận biết bệnh tay chân miệng

Bệnh tay chân miệng có những dấu hiệu nhận biết khác nhau tùy vào từng giai đoạn:

- Giai đoạn ủ bệnh 3 – 6 ngày.

- Giai đoạn khởi phát bắt đầu với những triệu chứng dễ nhận biết như:

 + Trẻ mệt mỏi, sốt  nhẹ (37,5-38 độ C) hoặc sốt cao (38-39 độ C)

 + Có những tổn thương, đau rát ở răng và miệng

 + Chảy nước bọt nhiều

 + Trẻ biếng ăn

 + Tiêu chảy nhiều lần trong ngày

 + Trẻ bị đau họng

- Giai đoạn toàn phát là giai đoạn thường bắt đầu sau 1 - 2 ngày khởi phát bệnh, trẻ bắt đầu xuất hiện những triệu chứng điển hình như:

 + Phát ban dạng phỏng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, mông và đầu gối.

 + Các bóng nước màu xám, hình bầu dục. Có thể mọc lồi hoặc ẩn dưới da, sờ vào có cảm giác cộm nhưng không đau hay ngứa.

 + Loét miệng: ở niêm mạc má, lợi và lưỡi xuất hiện các bóng nước dễ vỡ. Khi bị vỡ ra sẽ tạo thành những vết loét khiến cho trẻ sẽ đau khi ăn uống, quấy khóc

 + Trên mông xuất hiện những mụn lở, rộp da.

 + Dấu hiệu toàn thân: gây rối loạn tri giác, co giật, mê sảng.

Nếu tình trạng bệnh của trẻ ở mức nhẹ, thì sau 7 đến 10 ngày chăm sóc tại nhà trẻ sẽ hồi phục hoàn toàn. Trong trường hợp bé sốt cao (trên 39 độ C) kéo dài trên 48 giờ kèm theo những biểu hiện như ói, co giật, tim đập nhanh, chân tay run rẩy, bị khó thở thì gia đình cần phải đưa trẻ nhập viện ngay lập tức.

Sau khi trẻ khỏi bệnh thì cơ thể trẻ sẽ miễn dịch với chủng virus này. Tuy nhiên, theo kết quả nhiều nghiên cứu cho thấy trẻ có thể mắc tay chân miệng nhiều lần và lần bị bệnh sau này là do những chủng virus khác với lần trước gây bệnh.

Biến chứng bệnh tay chân miệng ở trẻ em có thể xảy ra

- Biến chứng thần kinh: Viêm thân não, viêm não tủy, viêm màng não, viêm não

- Rung giật cơ, giật mình: Xuất hiện từng cơn ngắn trong 1-2 giây ở tay và chân, dễ xuất hiện khi bắt đầu ngủ hay khi cho trẻ nhỏ nằm ngửa

- Ngủ gà, bứt rứt, bước đi loạng choạng, run chi.

- Rung giật nhãn cầu

- Liệt dây thần kinh sọ não

- Yếu, liệt chi

- Tình trạng bị co giật, hôn mê là dấu hiệu nặng, có thể bị suy hô hấp, tuần hoàn.

- Biến chứng tim mạch, hô hấp: Phù phổi cấp, tăng huyết áp, suy tim, trụy mạch, viêm cơ tim.

Trẻ bị bệnh tay chân miệng nên bôi thuốc gì?

Bệnh chân - tay - miệng do nhiều loại virus gây nên và không có thuốc điều trị đặc hiệu.

Tổn thương ở niêm mạc miệng gây đau, khiến cho trẻ ăn kém, dẫn đến hạ đường máu. Các biện pháp điều trị mà cha mẹ thực hiện tại nhà có thể làm được (theo chỉ định của bác sĩ):

- Dùng thuốc giảm đau, sát trùng niêm mạc miệng như nước muối 0,9%, Kamistad…

- Cho trẻ ăn thức ăn lỏng, dễ tiêu như cháo loãng, sữa…

- Vệ sinh da tránh bội nhiễm vi khuẩn: tắm cho trẻ bằng những loại nước có tính sát trùng nhẹ như nước lá chè, lá chân vịt… Dùng dung dịch Betadin bôi các tổn thương ngoài da sau khi tắm.

Trẻ bị tay chân miệng bao lâu thì khỏi?

Các triệu chứng của tay chân miệng thường xuất hiện sau khoảng từ 3 – 7 ngày sau khi nhiễm virus.

Bệnh tay chân miệng ở trẻ em cấp độ 1 khỏi bệnh sau từ 7 đến 10 ngày tính từ khi triệu chứng đầu tiên bắt đầu xuất hiện (thường là sốt nhẹ).

Ở những cấp độ khác, tùy vào mức độ tiến triển của các triệu chứng mà thời gian khỏi bệnh có thể dài hơn.

Nếu biến chứng xuất hiện, ngoài điều trị tay chân miệng, bé sẽ được bác sĩ điều trị các biến chứng như một bệnh hoàn toàn mới nên thời gian nằm viện của em bé sẽ có thể lâu hơn.

benh tay chan mieng o tre em: bieu hien, dau hieu, hinh anh nhan biet - 4

Khi nào cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ?

- Sức khỏe của trẻ yếu không thể tự đứng lên được.

- Choáng, chóng mặt.

- Bệnh trở nặng thêm và kéo dài hơn 3 ngày không khỏi.

- Trẻ nôn mửa ra chất lỏng màu xanh hoặc màu vàng đậm.

- Sốt cao hơn 38 độ với trẻ sơ sinh và 40 độ với trẻ nhỏ.

- Có những triệu chứng như mất nước, nôn nhiều.

- Đi ngoài phân có máu.

- Phát ban, đau dạ dày trong hơn 2 giờ, không đi tiểu trong 6 giờ.

Bệnh chân tay miệng có nguy hiểm không?

Bệnh chân tay miệng có nhiều biểu hiện và nếu không được phát hiện bệnh sớm sẽ gây ra những biến chứng nghiêm trọng như trẻ bị viêm màng não, suy tim… khả năng tử vong rất cao. Vì thế bệnh này rất nguy hiểm, cha mẹ cần đặc biệt lưu ý.

Bệnh tay chân miệng lây qua đường nào?

Bệnh tay chân miệng lây lan rất nhanh, lây trực tiếp từ người sang người thông qua đường miệng, chất tiết từ mũi, miệng, phân hay nước bọt của trẻ đang bị bệnh.

Người mắc bệnh có khả năng phát tán virus gây bệnh trong tuần đầu tiên. Tuy nhiên thời gian lây nhiễm có thể kéo dài trong vài tuần vì virus vẫn còn tồn tại nhiều trong phân và nước bọt của bệnh nhân.

- Những con đường lây truyền virus gây bệnh tay chân miệng:

 +  Tiếp xúc trực tiếp với người đã bị nhiễm bệnh

 +  Hít, nuốt phải các dịch tiết, nước bọt của người bệnh khi ăn uống chung, hắt hơi, nói chuyện, ho.

 +  Tiếp xúc trực tiếp với dịch của bọng nước, mụn nước, phân của người bệnh

 +  Trẻ cầm nắm đồ chơi, chạm vào những vật dụng của trẻ đang bị nhiễm bệnh

 +  Lây qua bàn tay người chăm sóc trẻ

 + Vì chúng lây truyền bệnh khá nhanh nên tay chân miệng rất dễ bùng phát thành dịch lớn. Khi một trẻ đã bị mắc bệnh, nếu không có những biện pháp phòng tránh hay chữa trị kịp thời thì những trẻ xung quanh có khả năng bị lây nhiễm rất cao.

Biện pháp phòng tránh tay chân miệng

- Rửa tay cho trẻ bằng xà bông thường xuyên trước khi ăn uống, chế biến thức ăn, trước khi bế trẻ, sau khi đi vệ sinh

- Ăn uống hợp vệ sinh, ăn chín uống sôi

- Đảm bảo những vật dụng ăn uống phải được rửa sạch

- Đảm bảo nguồn nước sinh hoạt hàng ngày phải trong sạch

- Không được nhai hay mớm thức ăn cho trẻ em

- Không được để trẻ ăn bốc, mút tay hay ngậm đồ chơi

- Không dùng chung khăn tay và những vật dụng ăn uống như cốc, chén, thìa, đĩa, bát...

- Cách ly trẻ với những người đang mắc bệnh

Trong vòng 10-14 ngày đầu khi nhiễm miệng, cha mẹ cần cách ly trẻ tại nhà, không được để trẻ đến trường học hay những nơi có đông người.

benh tay chan mieng o tre em: bieu hien, dau hieu, hinh anh nhan biet - 5

Ngoài ra, cha mẹ cần chú ý kiêng một số điều sau:

- Nhiều bậc cha mẹ cho rằng khi bị bệnh tay chân miệng dẫn đến phát ban, trẻ cần phải kiêng ra gió hay tiếp xúc với nước. Tuy nhiên, hai điều này chưa có cơ sở khoa học. Hãy luôn đảm bảo môi trường sống sạch sẽ, tránh để con tiếp xúc với không khí ô nhiễm và nước bẩn

- Không được để trẻ gãi, chọc vào bọng nước trên da.

- Không được dùng muối, chanh hay những loại thuốc liền da nào mà không có sự chỉ định của bác sĩ.

Trẻ giật mình chới với và hai dấu hiệu quan trọng báo mẹ biết bé mắc tay chân miệng
Bác sĩ (BS) Trương Hữu Khanh, Trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh, bệnh viện Nhi Đồng 1, TP.HCM cho biết, giật mình là biểu hiện lâm sàng muộn của trẻ mắc...
Theo Dương Dương (Khám phá)
Tin bài cùng chủ đề Bệnh tay chân miệng
Tin hay đừng bỏ lỡ