Con bị ho nhiều ngày chưa khỏi, mẹ băn khoăn có nên dùng kháng sinh: Lời khuyên của bác sĩ

Lê Phương. Ngày 27/04/2021 10:00 AM (GMT+7)

Thời tiết giao mùa, nhiều người bị ho, sốt, viêm đường hô hấp nhưng không biết phải làm cách nào để phòng ngừa bệnh. TS.BS Phạm Lê Duy - giảng viên trường Đại học Y dược TP.HCM sẽ giải đáp những thắc mắc này của Quý độc giả.

Thanh Nguyễn (thanh***@gmail.com)

Chào bác sĩ, con tôi năm nay 3 tuổi cháu bị ho húng hắng suốt 4 ngày nay chưa khỏi, khi ho có kèm theo chảy nước mũi màu xanh, cháu cũng ăn kém hơn bình thường. Bác sĩ cho tôi hỏi, với triệu chứng như vậy, con tôi có phải dùng kháng sinh không ạ? Xin cảm ơn bác sĩ. 

TS.BS Phạm Lê Duy

Tình trạng như bạn mô tả, đặc biệt là nước mũi xanh, đây là dấu hiệu gợi ý có thể con bạn bị nhiễm trùng, tuy nhiên đây chỉ là gợi ý, chứ không phải khẳng định. Nếu em bé không sốt cao trên 38 độ C, thì mẹ cần rửa mũi, chăm sóc và theo dõi thêm. Trường hợp em bé sốt cao trên 38,5 độ 3 ngày không hạ, mệt mỏi, không chịu ăn thì cần đưa đến bác sĩ khám để nhận được tư vấn của bác sĩ.

Hồng Vân (hong***@gmail.com)

Thưa bác sĩ, gia đình tôi hiện đang dùng loại nước súc miệng có hợp chất CPC, được giới thiệu diệt 99% vi khuẩn. Tuy nhiên, khi thấy bố mẹ dùng, con tôi cũng đòi súc miệng cùng, nhưng cháu mới 6 tuổi. Vậy, trẻ 6 tuổi có dùng được nước súc miệng này không ạ? Bác sĩ cũng giải đáp giúp tôi, liệu nước súc miệng có diệt được vi khuẩn đến 99% không ạ?

TS.BS Phạm Lê Duy

Bác sĩ có lời khen với em bé vì mới 6 tuổi đã có ý thức bảo vệ răng miệng rất tốt. Hiện nay có một số nước súc miệng chứa CPC như nước súc miệng của P/S chẳng hạn sẽ giúp bảo vệ đường hô hấp, cũng như bảo vệ một số vấn đề về răng miệng.

Tuy nhiên theo khuyến cáo thì nên sử dụng 2 lần 1 ngày cho sáng và tối, và không sử dụng nhiều vì có thể làm khô khoang miệng, nhiều khi lại làm khô miệng gây ra mùi hôi và dễ loạn khuẩn trong khoang miệng. 

Do đó, nước súc miệng chứa CPC được khuyên dùng 2 lần sáng tối và lưu ý không dùng cho trẻ em dưới 12 tuổi. Lý do, em bé đôi khi không chủ động trong việc nuốt nên dễ nuốt vào.

Mỹ Lan (lan*****@gmail.com)

Bác sĩ ơi, con tôi năm nay 5 tuổi, cháu thường xuyên bị sổ mũi mỗi khi thời tiết giao mùa. Do cháu không có kèm theo sốt nên tôi chưa đưa cháu đi khám bác sĩ. 

Gần đây, có một người bạn giới thiệu cho tôi bài thuốc của thầy lang nói là thuốc gia truyền, chỉ cần dùng bột thổi vào mũi là có thể hết nghẹt mũi, sổ mũi ngay. Tôi có sử dụng và thấy cũng có hiệu nghiệm nhưng vẫn rất lo lắng, nhất là tác dụng phụ. Bác sĩ có thể tư vấn giúp liệu bé nhà tôi có gặp tác dụng phụ không ạ?

TS.BS Phạm Lê Duy

Tình trạng bệnh của cháu tôi nghĩ nhiều đến dị ứng nhiều hơn, chứ không phải nhiễm trùng. Bởi khi thay đổi thời tiết mà chỉ hắt hơi, sổ mũi chứ không có sốt nên nghĩ nhiều đến bị dị ứng.

Hiện nay có một loại thuốc chữa dị ứng rất tốt đó là corticoid, thậm chí nhiều người còn nói đây là thuốc tiên vì trị được nhiều bệnh. Bởi khi uống loại thuốc này các phản ứng viêm trong cơ thể hầu như sẽ trị được hết, tuy nhiên nếu sử dụng kéo dài sẽ gây nhiều tác dụng phụ.

Vì thế việc thổi bột đó vào mũi, mà trong bột có corticoid ở hàm lượng cao thì dễ gây nguy hiểm, bởi vậy lời khuyên của tôi là nên đi khám bác sĩ cho chỉ định. Có thể bác sĩ cũng vẫn cho dùng corticoid nhưng với liều lượng thấp và trong thời gian ngắn thì không gây phản ứng phụ.

Nguyễn Hùng (hung53***@gmail.com)

Tôi năm nay 68 tuổi, bị phổi tắc nghẽn mãn tính, mỗi khi giở giời rất khó thở, ăn uống khó khăn. Bác sĩ cho tôi hỏi ngoài việc tuân thủ điều trị, dùng thuốc tôi cần phải có chế độ ăn như thế nào cho hợp lý. Cảm ơn bác sĩ.

TS.BS Phạm Lê Duy

Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính hay còn gọi là COPD nguyên nhân do tiếp xúc với khói độc như thuốc lá, khí độc trong thời gian dài và khi chuyển mùa đường thở tắc nghẽn nhiều hơn.

Với bệnh nhân mắc COPD thì cần ăn uống đầy đủ các nhóm chất vitamin, đạm, protein, đồng thời tập thể dục phù hợp với sức khỏe. Bệnh nhân COPD hay bị nhiễm trùng đường thở, vì thế phải tiêm phế cầu đầy đủ, đồng thời vệ sinh đường thở sạch sẽ.

Huỳnh Thanh Tố Uyên (uyenhtt***@gmail.com)

Thưa bác sĩ, con tôi 7 tuổi nhưng thường xuyên mắc các bệnh lý về đường hô hấp. Có lần cháu bị biến chứng viêm phổi phải nằm viện cả tháng trời điều trị. Bác sĩ có thể chỉ giúp tôi cách phân biệt viêm đường hô hấp thông thường và viêm phổi không ạ?

TS.BS Phạm Lê Duy

Đường hô hấp của con người là từ mũi cho đến phổi. Trong đó, đường hô hấp trên được tính từ thanh quản trở lên (thanh quản, hầu và mũi), còn đường hô hấp dưới được tính từ thanh quản trở xuống cho đến phổi.

Thường viêm dường hô hấp trên gặp nhiều hơn như tình trạng ngẹt mũi, hắt hơi, viêm họng, đau họng, có thể có sốt…nguyên nhân là “cửa ngõ” đầu tiên của đường hô hấp đó là mũi họng, vì vi khuẩn khi thâm nhập vào thì sẽ bị hệ miễn dịch ở bộ phận đó đáp trả, nếu thắng vi khuẩn thì không lan xuống dưới. 

Còn nếu không đủ mạnh thì vi khuẩn, vi trùng đó sẽ lan xuống dưới và gây viêm đường hô hấp dưới gây ra viêm khí quản, viêm phế quản, viêm phồi…

Hùng Anh (anhhn***@gmail.com)

Thưa bác sĩ, bé nhà em (2 tuổi) bị viêm tiểu phế quản từ hồi 9 tháng. Đến nay đã 2 tuổi cháu vẫn liên tục bị đi bị lại. Mỗi lần cháu ho, sốt là gia đình đưa đến phòng khám, nhưng hầu như cháu đều được kê kháng sinh, sau khi uống kháng sinh (lần sau lại kê thuốc kháng sinh khác lần trước) có vẻ cháu đỡ ho giảm sốt. Bác sĩ cho hỏi có phải bé nhà em bị bệnh gì mạn tính hay cháu đã bị nhờn kháng sinh?

TS.BS Phạm Lê Duy

Đây là câu hỏi thường gặp, nếu viêm tiểu phế quản thường gặp thì hãy nghĩ đến một bệnh lý mãn tính, chứ chưa phải là nhờn kháng sinh. Với trường hợp này có thể nghĩ đến bệnh hen suyễn và yếu tố làm bùng phát lên cơn hen suyễn đó chính là nhiễm trùng nên gây nên ho, khò khè.

Với trường hợp này nên đưa trẻ đi khám chuyên khoa hô hấp để biết được chính xác. Cần lưu ý gia đình có yếu tố di truyền hay không, nhất là ông bà, bố mẹ bị hen suyễn thì khả năng bé bị mắc là rất cao.

Lan Anh (anhtn***@gmail.com)

Con của em được 8 tháng. Cách đây 3 ngày, cháu ho húng hắng rồi chuyển sang ho nhiều hơn, có đờm trong cổ họng. Đến ngày thứ 3 thì cháu nôn trớ, ăn kém. Em có cần đưa cháu đi khám ngay lập tức không ạ?

TS.BS Phạm Lê Duy

Chắc chắn phải đưa cháu đi khám vì cháu mệt, giảm ăn, sốt 3-4 ngày không ngớt, vì có dấu hiệu nhiễm trùng tiềm tàng. Nếu không đi khám có thể bị viêm phổi, để lâu có thể gây biến chứng.Trường hợp phải đưa trẻ đi khám ngay:

- Trẻ bỏ ăn, bỏ bú

- Sốt cao 3-4 ngày không hạ, thở khò khè

- Trẻ mệt mỏi

- Thở rút lõm lồng ngực…

Ngọc Anh (ngoclan***@gmail.com)

Kính chào bác sĩ, xin bác sĩ tư vấn giúp. Tôi năm nay 34 tuổi, từ 3 năm đổ lại đây, họng tôi thường xuyên có đờm (màu trắng hoặc vàng). Tôi đi khám rất nhiều nơi, uống cả kháng sinh, kháng viêm, giảm ho lẫn nước ấm pha mật ong buổi sáng đều đặn nhưng cứ khoảng 2 tháng là lại bị ho, có đờm trở lại. 

Tôi không bị sốt, ho cũng không quá nhiều nên không đi khám nữa. Bác sĩ tư vấn giúp có phải tôi bị viêm đường hô hấp không? Có cách nào dứt điểm không còn ho, đờm nữa không? Cảm ơn bác sĩ.

TS.BS Phạm Lê Duy

Nếu như bạn mô tả, thì hãy nghĩ đến tình trạng viêm đường hô hấp mãn tính đó là hen suyễn và COPD. Nếu hút thuốc lá, hoặc tiếp xúc với nơi có ô nhiễm thì càng có nguy cơ mắc COPD cao hơn. 

Còn bạn nếu ho và có đàm một năm bị một vài đợt, kèm theo hắt hơi, nghẹt mũi thì nghĩ đến bệnh lý hen suyễn và tốt nhất nên đưa đến bác sĩ để khám và được đo chức năng hô hấp.
 

Tùng Linh (linht***@gmail.com)

Thưa bác sĩ, tôi có thói quen uống nước đá lạnh. Nhiều người bảo tôi rằng cứ uống nước đá là dễ bị ho. Thực tế, cổ họng của tôi cũng không tốt thật. Thời tiết thay đổi là dễ bị ho, cảm. Bác sĩ có thể giải đáp giúp tôi, có phải hay uống nước lạnh, nước đá là dễ bị ho không?

TS.BS Phạm Lê Duy

Việc uống nước đá là do cơ địa mỗi người. Có trường hợp uống mỗi ngày cũng không sao, nhưng có người chỉ uống 1 lần thì cũng viêm họng. Bởi vậy, bản thân khi uống nước đá thấy phù hợp thì sử dụng, nếu thấy viêm họng thì cần dừng.

Với trường hợp này, thì hay ho đờm khi có thay đổi đổi thời tiết, đây là tình trạng mãn tính vì thế nên đi khám để có tư vấn chính xác.

Ngọc Lan (lannat**@gmail.com)

Em mới sinh con được 2 tháng, hiện tại gia đình em sống ở Hà Nội. Miền Bắc đang trở nóng nên em muốn bỏ bao tay bao chân ra khỏi người con nhưng ông bà không đồng ý, bảo rằng phải giữ ấm tay chân thì cơ thể cháu mới không bị lạnh, tránh được các bệnh hô hấp. 

Bác sĩ tư vấn giúp em, có nhất thiết phải đeo bao tay bao chân cho con cả khi trời nóng? Việc giữ ấm tay chân giúp tránh được các bệnh lý đường hô hấp không ạ? Cảm ơn bác sĩ.

TS.BS Phạm Lê Duy

Đây là trường hợp rất thường gặp, ai có con nhỏ cũng đều lo lắng cho con, mong cho con được điều kiện tốt nhất. Tuy nhiên, với em bé nhỏ vào thời tiết nóng thì cần giúp em bé mát mẻ, vì thế không nên đeo bao tay, bao chân cho cháu kín mít cả ngày.

Không có nhiệt độ lý tưởng nào phù hợp cho tất cả mọi người, em bé cũng vậy vì thế bố mẹ hãy lựa chọn nhiệt độ phù hợp nhất cho em bé. Còn trường hợp khi trời lạnh thì việc đeo bao tay, bao chân là cần thiết. 

Vi Huyền Trang (huyentranghp***@gmail.com)

Em nghe nhiều bạn bè, đồng nghiệp kháo nhau nếu cho trẻ nhỏ thường xuyên dùng các thực phẩm giúp tăng sức đề kháng thì cơ thể các cháu có sức phòng chống lại bệnh tật nói chung và bệnh viêm đường hô hấp nói riêng. 

Tuy nhiên, dù em đã cho con uống rất nhiều thực phẩm chức năng hàng nhập ngoại đắt tiền, cháu vẫn thường xuyên bị ho, có lúc còn sốt, phải đi viện cấp cứu. Bác sĩ cho em hỏi, việc bổ sung thực phẩm được giới thiệu là tăng sức đề kháng có hiệu quả phòng chống các bệnh đường hô hấp không ạ? Cảm ơn bác sĩ. 

TS.BS Phạm Lê Duy

Đây là câu hỏi nhiều người thắc mắc. Việc tăng đề kháng giúp phòng chống bệnh tật là đúng, nhưng việc bổ sung như thế nào để tăng sức đề kháng lại là câu hỏi không đơn giản.

Hệ miễn dịch của con người hoạt động được cần rất nhiều thứ chứ không chỉ vitamin, khoáng chất….Ngoài những nguyên tố đại lượng, thì còn cần các nguyên tố vi lượng để giúp cơ thể hấp thu tốt hơn.

Ngược lại, nếu chỉ chú trọng bổ sung các nguyên tố vi lượng như vitamin, khoáng chất mà quên đi nguyên tố đại lượng như protein, đạm thì cũng không được. Vì thế câu chuyện cân đối dinh dưỡng là rất quan trọng. Ngoài thịt cá trứng sữa thì em bé cần bổ sung thêm rau xanh, quả chín, uống sữa thì sẽ là hợp lý nhất.

Cho trẻ ăn đầy đủ nhóm chất để tăng sức đề kháng cho trẻ.

Còn em bé hay bị ho, sốt dù ăn uống bình thường thì cần đi khám xem có bệnh lý mãn tính hay không ví dụ như hen suyễn, cúm. 

Chúng ta nên chích ngừa cúm thường xuyên, nghỉ ngơi hợp lý, súc miệng thường xuyên, ăn uống đầy đủ, cân đối …để phòng bệnh cho trẻ nói riêng và tất cả mọi người nói chung được luôn khỏe mạnh.

Nguồn: http://thoidaiplus.giadinh.net.vn/con-bi-ho-nhieu-ngay-chua-khoi-me-ban-khoan-co-nen-du...

Theo Lê Phương. (thoidaiplus.giadinh.net.vn)
Tin bài cùng chủ đề Góc chuyên gia