Thế nào là bệnh bạch cầu? Các triệu chứng thường gặp và cách phòng ngừa

Tổng quan về bệnh

Bệnh bạch cầu là một dạng ung thư máu cản trở quá trình sản xuất bình thường của các tế bào bạch cầu trong tủy xương. Khi bệnh nhân mắc bệnh bạch cầu, các tế bào bất thường lấn át các tế bào khỏe mạnh, ảnh hưởng đến khả năng chống nhiễm trùng của chúng.

Bệnh bạch cầu có 4 nhóm chính:

- Bệnh bạch cầu tủy cấp tính

- Bệnh bạch cầu tủy mạn tính

- Bệnh bạch cầu cấp dòng lympho

- Bệnh bạch cầu dòng lympho mạn tính

Bệnh bạch cầu cấp tính là bệnh ung thư phổ biến nhất ở trẻ em, nhưng nói chung, bệnh bạch cầu phổ biến hơn ở người lớn tuổi.

Nguyên nhân

Tiền sử tiếp xúc với bức xạ ion hóa (ví dụ, bom nguyên tử ở Nagasaki và Hiroshima) hoặc với hóa chất (ví dụ, benzen, một số loại thuốc trừ sâu, hydrocacbon đa thơm trong khói thuốc lá); tiếp xúc có thể dẫn đến bệnh bạch cầu cấp tính

Điều trị trước bằng một số loại thuốc chống ung thư, bao gồm tác nhân alkyl hóa, chất ức chế topoisomerase II, hydroxyurea , và lenalidomide duy trì sau khi cấy ghép tế bào gốc tự thân với phác đồ điều hòa melphalan cho bệnh đa u tủy; có thể dẫn đến một loại bệnh bạch cầu dòng tủy cấp tính được gọi là t-AML hoặc AML liên quan đến liệu pháp

Nhiễm vi-rút (ví dụ: vi-rút lympho T ở người 1 và 2, vi-rút Epstein Barr) hiếm khi có thể gây ra một số dạng TẤT CẢ; điều này được thấy chủ yếu ở các khu vực nơi các bệnh nhiễm trùng như vậy phổ biến, chẳng hạn như Châu Á và Châu Phi

Tiền sử có các rối loạn huyết học tiền sử, bao gồm hội chứng loạn sản tủy và ung thư tăng sinh tủy, có thể dẫn đến AML

Các tình trạng di truyền có sẵn (ví dụ: thiếu máu Fanconi , hội chứng Bloom, mất điều hòa telangiectasia , hội chứng Down , xeroderma pigmentosum, hội chứng Li-Fraumeni) dẫn đến bệnh bạch cầu dòng tủy cấp tính và bệnh bạch cầu nguyên bào lympho cấp tính.

Triệu chứng thường gặp

Các triệu chứng của bệnh bạch cầu ở người lớn và trẻ em là tương tự nhau. Các triệu chứng phổ biến nhất là:

Mệt mỏi: Mặc dù có nhiều nguyên nhân gây ra mệt mỏi, nhưng mệt mỏi do ung thư có xu hướng nghiêm trọng hơn so với cảm giác mệt mỏi bình thường. Ngay cả khi không bị mất ngủ hay cố gắng nghỉ ngơi thật tốt thì người bệnh vẫn cảm thấy mệt mỏi kéo dài triền miên.

Nhiễm trùng thường xuyên: Các tế bào bạch cầu ung thư (bệnh bạch cầu) có thể không đủ khả năng giúp cơ thể bạn chống lại nhiễm trùng. Ngoài ra, các tế bào bạch cầu có thể lấn át các loại tế bào bạch cầu khác trong tủy xương, khiến cơ thể không đảm bảo được nguồn cung cấp đầy đủ.

Kết quả là, những người bị ảnh hưởng bởi bệnh bạch cầu thường rất dễ bị nhiễm trùng. Các vị trí nhiễm trùng phổ biến bao gồm miệng và cổ họng, da, phổi, đường tiết niệu hoặc bàng quang và khu vực xung quanh hậu môn.

Hạch bạch huyết mở rộng: Đôi khi, các tế bào bệnh bạch cầu có thể tích tụ trong các  hạch bạch huyết  và khiến chúng bị sưng và mềm. Mọi người có thể cảm thấy các hạch bạch huyết to lên bất thường (nổi hạch) ở nách ( hạch nách ), cổ ( hạch cổ ) hoặc bẹn. Các hạch bạch huyết không thể sờ thấy trực tiếp cũng có thể gây ra các triệu chứng. Ví dụ, không thể sờ thấy các hạch bạch huyết to ở ngực (chẳng hạn như hạch bạch huyết ở trung thất) nhưng có thể dẫn đến khó thở, thở khò khè hoặc ho.

Những cơn sốt không rõ nguyên nhân: Sốt không có nguồn gốc rõ ràng, chẳng hạn như nhiễm trùng, có thể là triệu chứng của bất kỳ bệnh ung thư nào, nhưng đặc biệt là các bệnh ung thư liên quan đến máu như bệnh bạch cầu. Tình trạng sốt không rõ nguyên nhân thường xuyên xảy ra hoặc kéo dài 3 tuần không dứt có thể là dấu hiệu đáng ngờ.

Đổ mồ hôi đêm: Đổ mồ hôi ban đêm có thể là một triệu chứng của bệnh ung thư, đặc biệt là các bệnh ung thư liên quan đến máu như bệnh bạch cầu. 5  Không giống như các cơn bốc hỏa hoặc đổ mồ hôi phổ biến liên quan đến thời kỳ mãn kinh, đổ mồ hôi ban đêm liên quan đến bệnh bạch cầu thường rất nghiêm trọng nó có thể ướt đẫm quần áo, thấm cả ra giường, đệm.

Bầm tím và chảy máu quá mức: Khi các tế bào bệnh bạch cầu chèn ép tủy xương, nó có thể dẫn đến giảm sản xuất tiểu cầu, được gọi là giảm tiểu cầu. Tiểu cầu thực sự là những mảnh tế bào kết tụ lại với nhau để làm chậm hoặc ngừng chảy máu khi xảy ra chấn thương đối với mạch máu.

Giảm tiểu cầu liên quan đến bệnh bạch cầu có thể có nhiều dạng, bao gồm dễ bị bầm tím , đốm da (chấm xuất huyết hoặc ban xuất huyết), kinh nguyệt nhiều, chảy máu cam, chảy máu nướu răng, đái máu (có máu trong nước tiểu) và máu khó đông (máu trong phân).

Đau bụng: Các tế bào bạch cầu bất thường có thể tích tụ trong gan và lá lách, khiến bụng bạn phình to và khó chịu. Loại sưng này cũng có thể làm giảm sự thèm ăn của bạn hoặc khiến bạn cảm thấy no sớm trong bữa ăn. Sự tham gia của lá lách thường gây ra đau ở bụng trên bên phải, trong khi sự tham gia của gan thường gây ra đau ở vùng bụng trên bên trái.

Đau xương khớp: Đau xương và khớp thường xảy ra nhất ở những nơi có lượng lớn tủy xương, chẳng hạn như xương chậu (hông) hoặc xương ức (xương ức). Điều này là do sự tập trung của tủy với số lượng quá nhiều các tế bào bạch cầu bất thường. Ở trẻ em, cha mẹ có thể nhận thấy trẻ đi khập khiễng hoặc không đi lại bình thường mà không có bất kỳ hình thức thương tích nào để giải thích triệu chứng.

Nhức đầu và các triệu chứng thần kinh khác: Đau đầu và các triệu chứng thần kinh khác như co giật, chóng mặt, thay đổi thị giác, buồn nôn và nôn có thể xảy ra khi các tế bào bạch cầu xâm nhập chất lỏng xung quanh não và tủy sống (dịch não tủy).

Giảm cân không chủ ý: Giảm cân không rõ nguyên nhân  là dấu hiệu điển hình của tất cả các bệnh ung thư và thường gợi ý đến một bệnh ác tính nặng hơn. Trong một số trường hợp, mệt mỏi dai dẳng và sụt cân ngoài ý muốn là những triệu chứng buộc một số người phải đi khám. Giảm cân không giải thích được được định nghĩa là sự mất đi từ 5% trọng lượng cơ thể trở lên trong khoảng thời gian từ 6 đến 12 tháng. Triệu chứng này phổ biến hơn với bệnh bạch cầu mãn tính hơn là bệnh bạch cầu cấp tính.

Các triệu chứng của bệnh bạch cầu có thể khó phát hiện ở trẻ nhỏ do trẻ chưa thể diễn tả hay nói được các vấn đề mình gặp phải. Các dấu hiệu nên lưu ý để thấy sự bất thường là: trẻ chán ăn, bỏ ăn hoặc đi khập khiễng do đau xương hoặc khớp.

Phương pháp điều trị

Việc điều trị bệnh bạch cầu phụ thuộc vào nhiều yếu tố bao gồm: nhóm bệnh, giai đoạn của bệnh, tuổi và thể trạng sức khỏe của người bệnh khi đó. Vì bệnh bạch cầu là một bệnh ung thư của các tế bào máu, di chuyển khắp cơ thể do đó các phương pháp điều trị tại chỗ như phẫu thuật và xạ trị không được sử dụng thường xuyên. Thay vào đó, các lựa chọn như hóa trị tích cực, cấy ghép tủy xương / tế bào gốc, liệu pháp nhắm mục tiêu (chất ức chế tyrosine kinase), kháng thể đơn dòng, liệu pháp miễn dịch và các phương pháp khác có thể được sử dụng một mình hoặc kết hợp sẽ là cách tốt hơn để điều trị căn bệnh này.

Cách phòng ngừa

Mặc dù không có bất kỳ phương pháp nào được chứng minh để ngăn ngừa hoàn toàn bệnh bạch cầu, nhưng có những cách bạn có thể giảm khả năng phát triển bệnh. Cụ thể như:

Có nhận thức về phơi nhiễm như benzen và thuốc trừ sâu

Tránh bức xạ y tế không cần thiết, môi trường có nguy cơ độc hại

Duy trì cuộc sống khoa học, lành mạnh, không hút thuốc, tập thể dục và ăn uống lành mạnh

Duy trì việc khám sức khỏe thường xuyên, giữ cân nặng hợp lý

tin mới trong ngày TIN MỚI TRONG NGÀY